Na osnovu člana 10. Zakona o proizvodnji i prometu naoružanja i vojne opreme ("Službene novine Federacije BiH", broj 79/07), federalni ministar energije, rudarstva i industrije donosi

UPUTSTVO

O ISTRAŽIVANjU, RAZVOJU I OSVAJANjU SREDSTAVA NAORUŽANjA I VOJNE OPREME

(Objavljeno u "Sl. novine FBiH", br. 020 od 17 aprila 2008)

I.
OPĆE ODREDBE
1. Ovim Uputstvom definiše se metodologija rada pri istraživanju, razvoju i osvajanju sredstava naoružanja i vojne opreme (u daljnjem tekstu: NVO), usavršavanje postojećih sredstava NVO kao i osvajanju specijalnih reprodukcijskih materijala u skladu sa Zakonom o proizvodnji i prometu naoružanja i vojne opreme Federacije Bosne i Hercegovine.
2. Ovim Uputstvom se definišu prava, obaveze i dužnosti nosioca razvoja u postupku istraživanja, razvoja i osvajanja sredstava NVO.
3. Planiranje i materijalno-finansijsko obezbjeđenje zadataka istraživanja i razvoja sredstava NVO vrši se putem dugo- ročnih, srednjoročnih i godišnjih planova razvoja proizvođača sredstava NVO.
4. U procesu istraživanja, razvoja i osvajanja moraju se sprovoditi sve mjere zaštite tajnih podataka.
II.
ISTRAŽIVANjE
Istraživanje je dio procesa razvoja i zasniva se na potrebama inotržišta i opremanja vojnih i policijskih snaga u Bosni i Hercegovini. Realizuje se kao usmjerena istraživanja, i to:
1. Opća istraživanja
Opća istraživanja se vrše radi unapređenja naučnih saznanja, bez direktnog povezivanja za određeno sredstvo NVO. Njima se proširuju znanja, razjašnjavaju zakonitosti vezane za fenomene i pojave u vezi sa NVO i istražuju mogućnosti primjene ostvarenih otkrića i inovacija. Rezultati ovih istraživanja obrađuju se u vidu studija ili elaborata.
Zadatke općih istraživanja predlažu za unošenje u plan naučnoistraživačkog rada, pored proizvođača i korisnika sredstava NVO i druge naučnoistraživačke ustanove.
Saglasnost za unošenje ovih zadataka u plan naučnoistraživačkog rada daje Federalna direkcija za namjensku industriju (u daljnjem tekstu: Direkcija), a nosioci realizacije izrađuju prethodnu analizu (u daljnjem tekstu: PA) i program realizacije (u daljnjem tekstu: PR).
Saglasnost o prihvatanju PA i PR, po zadacima općih istraživanja i korišćenju rezultata istraživanja, daje Direkcija.
Materijalno-finansijsko obezbjeđenje PA i PR vrši proizvođač ili korisnik sredstava NVO u cjelini ili zajedničkim finansiranjem u odgovarajućem odnosu sa naučnoistraživačkom ustanovom.
2. Primijenjena istraživanja
Primijenjena istraživanja se vrše s ciljem unapređenja naučnih i stručnih saznanja i po pravilu prethode razvoju novih sredstava NVO, treba da omoguće brži i ekonomičniji razvoj novih sredstava NVO s aspekta tehničkih i tehnoloških rješenja.
Završavaju se konkretnim rješenjem, a najčešće sa funkcionalnim modelom u jednoj ili više varijanti.
Zadatke primijenjenih istraživanja predlažu za unošenje u plan naučnoistraživačkog rada, pored proizvođača i korisnika sredstava NVO i druge naučnoistraživačke ustanove.
Suglasnost za unošenje ovih zadataka u plan naučno- istraživačkog rada daje Direkcija, a nosioci realizacije izrađuju PA i PR.
Saglasnost o prihvatanju PA i PR, po zadacima primijenjenih istraživanja i korišćenju rezultata istraživanja, daje Direkcija.
Materijalno-finansijsko obezbjeđenje PA i PR vrši proizvođač ili korisnik sredstava NVO u cjelini ili zajedničkim finansiranjem u odgovarajućem odnosu sa naučnoistraživačkom ustanovom.
III.
RAZVOJ SREDSTAVA NVO
1. Sopstveni razvoj
Sopstvenom razvoju sredstava NVO pristupa se kad nastanu potrebe za novim sredstvom NVO (zahtjev tržišta), modernizacijom ili za zamjenom tehnički zastarjelih sredstava NVO i ako se ocijeni da je ekonomičan i tehnički izvodljiv razvoj i proizvodnja navedenog sredstva NVO.
Za donošenje odluke o sopstvenom razvoju izrađuju se:
- Taktička studija (u daljnjem tekstu: TS);
- PA i;
- PR.
1.1. Taktička studija (TS)
TS je polazni dokumenat procesa opremanja i predstavlja analizu oblika oružane borbe iz koje proističe potreba za određenim sredstvom NVO.
Ovu studiju izrađuju taktički nosioci.
1.2. Prethodna analiza (PA)
PA predstavlja dokumenat na osnovu koga se donosi odluka o prihvatanju programiranja zadataka i obezbjeđenju finansiranja izrade PR. U okviru PA razmatraju se i odobravaju postavljeni taktičko tehnički zahtjevi (u daljnjem tekstu: TTZ).
1.3. Program realizacije (PR)
PR predstavlja osnovni dokumenat za programiranje razvoja i definisanje elemenata ugovora. Radi se za sisteme NVO u cjelini ili posebno za svako sredstvo NVO, a obuhvata:
- analizu i definisanje ukupno potrebnih količina;
- analizu i izbor puta realizacije razvoja sredstava NVO i opremanja;
- tehničko-ekonomsku analizu (u daljnjem tekstu: TEA) za razvoj sredstava NVO s prijedlogom kompletnih TTZ;
- integralno tehničko obezbjeđenje sredstava NVO;
- predračun ukupnih troškova i očekivane efekte po razvoj borbene sposobnosti
Koordinator aktivnosti na izradi PR je Direkcija, a u izradi PR, pored nosioca razvoja kao nosioca izrade cjelokupnog PR, obavezno učestvuju taktički nosioci i kooperanti dotičnih sredstava NVO.
2. Razvoj novih sredstava NVO
Razvoj novih sredstava NVO, u slučajevima kad je neophodno za objektivno definisanje predmeta PR, u sklopu TEA, a po usvojenom prijedloga PA, može da se vrši izrada idejnog projekta, projekta modela ili probnih komada po načelima za početni razvoj, s tim da ovo ne poprimi obim i karakteristike dugotrajnog razvoja sredstava NVO.
2.1. Realizacija razvoja sredstava NVO
Realizacija razvoja sredstava NVO vrši se po usvojenom PR. Ugovaranje od strane nadležnih organa vrši se postepeno, po određenim fazama razvoja.
Izuzetno, kad se radi o manje složenim programima gdje je rizik minimalan, ugovaranje se može vršiti za cjelokupno opremanje vojnih i policijskih snaga u Bosni i Hercegovini, s tim što odredbe ugovora za nultu (u daljnjem tekstu: "0") seriju stupaju na snagu nakon uspješne realizacije prototipa, odnosno prototipske partije (u daljnjem tekstu: PP) i usvajanja sredstava u naoružanje vojnih i policijskih snaga u Bosni i Hercegovini, a za serijsku proizvodnju ("S") po uspješnom prijemu "0" serije.
U slučaju razvoja i osvajanja proizvodnje složenih sredstava s dugim periodom razvoja i osvajanja proizvodnje, odluka odgovarajućeg nivoa o narednim fazama ("0" serija i serija "S") može se donijeti i prije završetka realizacije prethodne faze. Prijedlog odluke, usuglašen sa vojnim i policijskim snagama u Bosni i Hercegovini - taktičkim nosiocem, daje Direkcija, kada na osnovu stanja prethodne faze zaključi da se bez većeg rizika može ući u narednu fazu proizvodnje. Inicijalni prijedlog za početak naredne faze prije okončanja prethodne može da potekne i od nosioca realizacije razvoja - proizvodnje.
Razvoj sredstava NVO realizuje se po jednoj od sljedećih varijanti:
- Direkcija ili druge istraživačkorazvojne organizacije koordiniraju početni i prototipski razvoj zaključno sa tehničkom dokumentacijom za "0" seriju;
- Proizvodne organizacije su nosioci PR što obuhvata početni i prototipski razvoj i tehničku dokumentaciju za "0" seriju.
2.2. Razvoj sredstava NVO
Razvoj sredstava NVO po usvojenom PR (zavisno od složenosti i težine razvoja, rezultata primijenjenih istraživanja i drugih specifičnosti) vrši se kroz početni razvoj iza koga slijedi prototipski razvoj, ili samo kroz prototipski razvoj.
Koja će se sredstva NVO razvijati kroz početni, a koja kroz prototipski razvoj odlučuje Direkcija na prijedlog nosioca PA i PR.
2.3. Početni razvoj
Početni razvoj se odnosi na složena sredstva NVO, i obuhvata izradu idejnog projekta, pretprojekta, odnosno projekta sa eventualnom izradom modela ili makete cijelog sredstva NVO ili dijelova.
Za sredstva NVO koja se prilikom ispitivanja uništavaju ili kod kojih se očekuju velike teškoće u prototipskom razvoju, u fazi početnog razvoja izrađuje se probni komad/komadi. Kroz početni razvoj rješavaju se problemi od kojih zavisi uspješnost prototipskog razvoja.
2.4. Idejni projekt i pretprojekt
Idejni projekt i predprojekt su tehnički elaborati koji predstavljaju prvo približavanje rješenju sredstva NVO. Zavisno od složenosti sredstva mogu se raditi u više varijanti rješenja pojedinih dijelova ili cijeline sredstva NVO.
Dokumentacija idejnog projekta i pretprojekta sredstava NVO, po pravilu, sadrži:
- podatke o tehničkim rješenjima za sredstva NVO kod nas i u inostranim armijama, prema