Na osnovu ovlašćenja iz člana 8., a u vezi sa članom 25. stav 2.b Zakona o željeznicama Bosne i Hercegovine ("Službeni glasnik Bosne i Hercegovine", broj 52/05) i u skladu sa Direktivom o bezbjednosti na željeznicama 2004/49/EC, direktor Regulatornog odbora željeznica Bosne i Hercegovine donosi

UPUTSTVO

O BEZBJEDNOSNIM ISTRAGAMA NESREĆA I INCIDENATA U ŽELjEZNIČKOM SAOBRAĆAJU

(Objavljeno u "Sl. glasniku RS", br. 66 od 30. juna 2011)

(Pred met Uput stva)

Član 1.

Ovim uputstvom vrši se implementacija EU Direktive 2004/49/EC (Direktiva o bezbjednosti na željeznicama), kao i usklađivanje važećih propisa koji se odnose na bezbjednosne operate i događaje koji mogu imati za posljedicu smetnje bilo koje vrste u odvijanju redovnog i urednog željezničkog saobraćaja u Bosni i Hercegovini.

(Uloga Istražnog organa)

Član 2.

(1) Za sprovođenje bezbjednosnih istraga nesreća u željezničkom saobraćaju Bosne i Hercegovine ovlašćen je nezavisan i jedinstven organ - Istražni organ (u daljem tekstu: IO) u Re gulator nom od bo ru že lje zni ca BiH (u da ljem tekstu: ROŽBiH).
(2) IO je ovlašćen za istrage događaja koji su pod određenim okolnostima mogli da dovedu do nastanka nesreće ili se nesreća i dogodila.
(3) IO ima jedno stalno zaposleno lice visokog obrazovanja željezničkog ekspertnog znanja.

(Područje primjene Uputstva)

Član 3.

Ovo uputstvo primjenjuje se na sve parametre željezničkog rizika, uključujući stvarne rizike i sve one učesnike ili sudionike nastale nesreće (putnici, zaposleni i treća lica), kao i na infrastrukturu i njeno korišćenje, vozni park, obuku kadrova, medicinske aspekte, regulisanje i organizaciju željezničkog saobraćaja, te spoljne faktore i životnu sredinu.

(Obaveza primjene Uputstva)

Član 4.

Ovo uputstvo u obavezi su da primjenjuj u sve strukture željezničkog sektora Bosne i Hercegovine, kao i svi drugi kojima je od strane IO naloženo da učestvuju u sprovođenju istraga nesreća i incidenata.

(Istražne radnje)

Član 5.

(1) Potreba i obaveze vršenja istrage nesreća i incidenata u željezničkom saobraćaju zasnovane su na određenjima iz Direktive o bezbjednosti 2004/49/EC.
(2) U sklopu istražnih radnji IO vrši:
- promovisanje i širenje znanja i obrazovanja koja proizilaze iz stečenih iskustava o nesrećama i incidentima i
- objavljivanje studija istraživanja o iskustvima iz istraživanja nesreća i incidenata.

(Nezavisnost istrage)

Član 6.

Istraga nesreća i incidenata koju sprovodi IO nezavisna je od:
- sudske istrage čiji je glavni cilj donošenje odluka o eventualnim krivičnim kaznama i naknadama,
- interne istrage koju vrše upravnik infrastrukture/željeznički operater čij i je glavni cilj da se što je prije moguće odrede mjere koje treba preduzeti da se ublaže posljedice ili da bi se izbjeglo ponovo javljanje takvih događaja.

(Oblast istraga)

Član 7.

(1) IO preduzima istrage ozbiljnih nesreća.
(2) IO može sprovesti istrage nesreća ili incidenata u željezničkom saobraćaju, ali i istrage incidenata u prevozima za sopstvene potrebe.

(Događaji koji su predmet istrage)

Član 8.

(1) Cilj bezbjednosne istrage je poboljšanje bezbjednosti u željezničkom saobraćaju i sprečavanje nesreća i incidenata.
(2) Pored ozbiljnih nesreća, IO vrši i istragu onih nesreća ili incidenata koji bi u nešto drugačijim okolnostima mogli dovesti do ozbiljne nesreće.
(3) IO donosi odluku o tome da li se istraga nesreća ili incidenata treba vršiti ili ne, uzimajući u obzir sljedeće elemente:
- prirodu događaja;
- posljedice koje bi ta nesreća ili incident mogli imati;
- da li je taj dio niza nesreća ili incidenata od određenog značaja za sistem;
- zahtjev željezničkog operatera/upravnika infrastrukture ili ROŽBiH.

(Istraga po nalozima)

Član 9.

(1) Ministar Ministarstva komunikacija i transporta BiH i drugi relevantni organi, u određenim slučajevima, mogu naložiti vršenje istraga i drugih događaja, osim pomenutih nesreća i incidenata u željezničkom saobraćaju.
(2) IO odlučuje o obimu istrage i o procedurama za postupanje u tom smislu, imajući u vidu principe, sadržaje i ciljeve predviđene ovim uputstvom.
(3) Cilj istrage ne smije ni u kom slučaju da bude određivanje odgovornosti.

(Informacije koje se dostavljaju IO)

Član 10.

(1) Upravnik infrastrukture i željeznički operater su obavezni da obavijeste IO o nesrećama ili incidentima.
(2) IO je obavezan da u skladu sa odredbama ovog uputstva reaguje na sva obavještenja, te da preduzme odgovarajuće mjere kako bi se započela istraga odmah nakon prijema preliminarnih informacija u vezi sa nesrećom ili incidentom.
(3) IO može zatražiti pomoć ROŽBiH, nadležnog ministarstva ili drugih državnih organa, u zavisnosti od njihovih nadležnosti.

(Vrste nesreća ili incidenata koji se odmah prijavljuju IO)

Član 11.

(1) Odmah po saznanju o nesreći, kao što su iskliznuća, sudari, požari, nesreće prouzrokovane voznim sredstvima u pokretu, usljed čega je pet ili više putnika ili željezničkih radnika povrijeđeno ili u slučaju smrti jednog ili više putnika, ili željezničkih radnika, uključujući i nesreće na putnim prelazima, mora se obavijestiti IO.
(2) Takođe se IO odmah prijavljuju i incidenti koji ozbiljno ugrožavaju bezbjednost putnika ili osoblja ili koje su, pod različitim okolnostima, mogle dovesti do ozbiljnih željezničkih nesreća i odbjegnuća vozova.

(Vrste nesreća ili incidenata koji se prijavljuju IO u roku od 72 časa)

Član 12.

U roku od 72 časa IO se prijavljuju sljedeće vrste nesreća ili incidenata:
- svako nenamjerno raskinuće voza;
- svaki kvar signalizacije ili nekog drugog bezbjednosnog uređaj a koj i utiče ili može da utiče na bezbjednost u željezničkom saobraćaju;
- razna oštećenja na pruzi ili pratećim objektima i
- iskliznuća, sudari, požari bez povrijeđenih putnika ili željezničkih radnika.

(Sadržaj izvještaja)

Član 13.

(1) Prilikom izvještavanja o događaju u izvještaju se navodi:
a) datum, tačno vrijeme (čas i minuta) događaja sa lokacijom događaja,
b) opis događaja - nesreće, uključujući i aktivirane mjere za spasavanje, angažovanje službi medicinske pomoći, policije i dr.,
c) osoblje i izvođači koji su uključeni u događaj, kao i imena prisutnih očevidaca i svjedoka,
d) podaci o vozovima i njihov sastav,
e) opis infrastrukture i signalnog sistema,
f) žrtve, povrede i materijalna šteta,
g) vremenski uslovi i geografske karakteristike,
h) preduzete mjere radi zaštite i obezbjeđenja mjesta događaja i drugo.
(2) Prva informacija o nesreći ili incidentu koja se saopštava telefonom i telegramom neophodno sadrži podatke iz prethodne tačke pod "a","b","f","g" i "h".

(Podnošenje pismene prijave)

Član 14.

(1) Za svaku nesreću, pored prvog obavještenja datog telefonskim putem i prijave predate telegramom, odgovorno lice upravnika infrastrukture ili operatora mora podnijeti pismenu prijavu najkasnije 24 časa od momenta kada se nesreća dogodila.
(2) Pismena prijava podnosi se na prethodno odobrenom i odgovarajućem obrascu "Prijava o nesreći / Ozbiljnoj nesreći" (Aneks 5 - Obrazac prijave).

(Pokretanje istrage)

Član 15.

(1) IO treba da preduzme potrebne mjere za pokretanje istrage odmah nakon prijema izvještaja u vezi sa nesrećom ili incidentom.
(2) O pokretanju istrage odlučuje IO po nadležnosti