Na osnovu člana 22. stav 10. Zakona o veterinarstvu u Republici Srpskoj ("Službeni glasnik Republike Srpske", broj 42/08) i člana 82. stav 2. Zakona o republičkoj upravi ("Službeni glasnik Republike Srpske", br. 118/08 i 11/09), ministar poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede donosi

PRAVILNIK

O VETERINARSKO-SANITARNIM USLOVIMA OBJEKATA ZA PROIZVODNjU, SKLADIŠTENjE I PROMET HRANE ŽIVOTINjSKOG PORIJEKLA

(Objavljen u "Sl. glasniku RS", br. 93 od 20. oktobra 2009)

I- OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

Ovim pravilnikom propisuju se veterinarsko-sanitarni uslovi koje u pogledu izgradnje, odnosno rekonstrukcije mora da ispunjava objekat za proizvodnju i promet hrane životinjskog porijekla, i to: objekat za rasijecanje, objekat za preradu mesa, objekat za sakupljanje i proizvodnju masti, loja i proizvoda od masti, objekat za hlađenje, objekat za smrzavanje, objekat za skladištenje, objekat za prepakivanje, objekat za promet na veliko hrane životinjskog porijekla i objekat za obradu i rasijecanje mesa divljači.

Član 2.

Pojedini pojmovi upotrijebljeni u ovom pravilniku imaju sljedeće značenje:
a) dezinfekcija je primjena sredstava za dezinfekciju pare, vode temperature 82°C ili drugog odgovarajućeg postupka sa istim efektom;
b) pod pojmom životinja, u smislu ovog pravilnika, podrazumijevaju se:
1) gajena divljač su uzgajane ratite i uzgajani kopneni sisari (izuzev domaćih papkara i kopitara),
2) divljač su divlji papkari, lagomorfe, kao i kopneni sisari koji se love za ishranu ljudi i koji se smatraju slobodnom divljači u skladu sa propisima iz oblasti veterinarstva, uključujući i sisare koji žive na ograđenoj teritoriji u slobodnim uslovima sličnim onima u kojima žive slobodna divljač i divlje ptice koje se love za ishranu ljudi,
3) živina su uzgajane ptice, uključujući i ptice koje se ne smatraju domaćim, ali se uzgajaju kao domaće životinje, osim ratita,
4) krupna divljač su divlji kopneni sisari koji žive slobodno u divljini,
5) lagomorfi su zečevi, kunići i drugi glodari,
6) papkari i kopitari su domaća goveda (uključujući vrste Bubalus i Bison), svinje, ovce, koze i domaći kopitari,
7) ratite su gajena divljač, odnosno pernate životinje noj, emu i druge,
8) sitna divljač su divlje ptice i lagomorfe koji žive slobodno u prirodi;
v) iznutrice su svježe meso koje čine unutrašnji organi i krv, osim svježeg mesa trupa;
g) meso su jestivi dijelovi životinja, uključujući i krv;
d) mehanički separisano meso (MSM) je proizvod dobijen odvajanjem mesa od kostiju na kojima je ostalo mesa poslije otkoštavanja trupa ili sa trupa živine, kao i mesa ribe i drugih vodenih životinja, upotrebom mehaničkih sredstava, što ima za rezultat gubitak ili modifikaciju strukture mišićnih vlakana;
đ) proizvodi od mesa su rezultat obrade mesa ili dalje obrade tog proizvoda, tako da površina presjeka pokazuje da proizvod više nema svojstva svježeg mesa;
e) svježe meso je meso koje nije izlagano nikakvom procesu konzervisanja, osim hlađenja, smrzavanja ili brzog smrzavanja, uključujući i meso koje je upakovano pod vakuumom ili upakovano u kontrolisanoj atmosferi;
ž) unutrašnji organi su organi grudnog koša, abdominalne ili karlične šupljine, kao i dušnik i jednjak, a kod ptica i guša;
z) usitnjeno meso je meso bez kostiju koje je usitnjeno i sadrži manje od 1% soli;
i) usitnjeno oblikovano meso je poluproizvod od svježeg mesa koje je usitnjeno, kome se dodaju namirnice, začini ili aditivi ili koje je izloženo procesu dovoljnom da modifikuje unutrašnju strukturu mišićnog vlakna mesa i tako eliminiše karakteristike svježeg mesa i
j) higijensko održavanje opreme, alata, prostorija i prostora je primjena postupka čišćenja, pranja i dezinfekcije ili primjena kombinacije ovih postupaka.

II- OPŠTI USLOVI U POGLEDU IZGRADNjE, ODNOSNO REKONSTRUKCIJE OBJEKATA

Član 3.

(1) Objekat može da se gradi na mjestu za koje je urbanističkim planom predviđena izgradnja.
(2) Objekat iz stava (1) ovog člana ne smije biti ugrožen od zagađivanja vazduha iz drugih objekata.

Član 4.

(1) Krug objekta je zemljište, zgrade i prateći objekti koji služe potrebama proizvodnog objekta.
(2) Površina zemljišta mora da odgovara kapacitetu, broju i veličini podignutih zgrada kako bi se obezbijedila njihova funkcionalna povezanost i međusobno razdvajanje nečistog od čistog dijela kruga objekta.
(3) Krug objekta iz stava (1) ovog člana mora biti ograđen ogradom koja sprečava nekontrolisan ulazak ljudi i životinja, a sve površine kruga koje nisu pokrivene betonom ili asfaltom moraju biti pod zelenilom.
(4) Ulazak i izlazak iz kruga objekta mora da bude pod kontrolom.
(5) U krug objekta ne smiju da se uvode i drže psi, mačke i druge vrste životinja.

Član 5.

(1) Prilazni putevi i putevi u krugu objekta treba da budu dovoljno široki i izgrađeni od čvrstog materijala, a u krug objekta može da ulazi industrijski kolosijek.
(2) Putevi u krugu objekta moraju biti pogodni za čišćenje i pranje, a uz njih mora da se nalazi dovoljan broj hidranata i slivnika.
(3) Čisti putevi u krugu objekta koji se koriste za prijem i otpremanje gotovih proizvoda i nečisti putevi koji se koriste za odvoz otpadaka životinjskog porijekla i drugih materijala smještenih u nečistom dijelu kruga ne smiju se ukrštati.

Član 6.

Raspored zgrada u krugu objekta mora da bude takav da je čisti dio kruga prostorno odvojen od nečistog dijela kruga objekta.

Član 7.

(1) U čistom dijelu kruga objekta nalazi se: upravna zgrada (poslovne prostorije), zgrada za proizvodnju, prostorije za skladištenje aditiva, začina i materijala za pakovanje i drugog materijala i zgrada za pranje i dezinfekciju prevoznih sredstava kojima se otpremaju jestivi proizvodi.
(2) Zgrada, prostorije, odnosno mjesto za dezinfekciju prevoznih sredstava mora da ima:
a) krovnu zaštitu, betonsko ili metalno postolje ili kanal za pranje vozila koji ima kanalizacioni sistem odgovarajućeg kapaciteta,
b) prostoriju za držanje pribora i dezinfekcionih sredstava,
v) prostoriju u koju je smješten rezervoar sa dezinfekcionim sredstvom i pumpom,
g) priključke za hladnu i toplu vodu, temperature najmanje 82^oC, sa ugrađenim termometrom na izlaznoj cijevi tople vode i
d) sanitarne prostorije odgovarajuće veličine za potrebe radnika zaposlenih u ovoj zgradi ili se te prostorije moraju nalaziti u neposrednoj blizini.
(3) Prostorija za pranje i dezinfekciju prevoznih sredstava ne mora postojati u objektu ako na osnovu ugovora čišćenje i dezinfekciju prevoznih sredstava obavlja pravno lice ili ako se koristi automatska oprema za pranje i dezinfekciju.
(4) Upravna zgrada može da bude locirana van kruga objekta.

Član 8.

(1) U nečistom dijelu kruga objekta nalaze se zgrade, prostorije, odnosno mjesta za:
a) prikupljanje i smještaj nusproizvoda,
b) đubrište i prostor za sakupljanje otpadaka,
v) primarnu obradu otpadnih voda,
g) kotlovnicu,
d) radionicu za tehničko održavanje opreme i
đ) radionicu za popravku prevoznih sredstava.
(2) Mjesto za pranje i dezinfekciju prevoznih sredstava, radionica za održavanje opreme, radionica za popravku prevoznih sredstava i kotlovnica mogu da budu locirani na granici čistog i nečistog dijela kruga objekta.

Član 9.

(1) Objekat mora da se snabdijeva vodom iz gradskog vodovoda ili iz sopstvenog bunara u dovoljnim količinama i pod odgovarajućim pritiskom, voda mora da bude kontrolisana i mora da ispunjava standarde propisane za higijensku ispravnost vode za piće.
(2) Ako se u objektu koristi uređaj za dodatno hlorisanje, on mora da bude snabdjeven alarmnim sistemom i odgovarajućim mjernim instrumentima za kontrolu koncentracije hlora.

Član 10.

(1) Za potrebe proizvodnje pare (kotlovnice), rashladnih uređaja, protivpožarne zaštite i slične potrebe može da se koristi voda koja po standardu ne odgovara higijenskoj ispravnosti vode za piće i mora da bude vidno i jasno označena.
(2) Voda za tehničke svrhe ne smije doći u kontakt, odnosno ne smije doći do miješanja sa vodom za piće.
(3) Voda koja se koristi za hlađenje poslije toplotne obrade proizvoda u hermetički zatvorenoj ambalaži (kontejner) ne smije da bude izvor kontaminacije.
(4) Para kojom se proizvod direktno toplotno obrađuje ne treba da sadrži bilo kakvu materiju koja može da kontaminira proizvod i predstavlja opasnost po zdravlje ljudi.
(5) Voda koja se koristi za proizvodnju leda