Na osnovu člana 98. Zakona o porezu na dohodak građana ("Službeni glasnik Republike Srpske", broj 8/94), ministar finansija, donosi

PRAVILNIK

O POSLOVNIM KNjIGAMA I ISKAZIVANjU FINANSIJSKOG POSLOVANjA

(Objavljen u "Sl. glasniku Republike Srpske", br. 15/94)

I- OPŠTE ODREDBE

Član 1.

Ovim pravilnikom propisuju se sadržina, način vođenja poslovnih knjiga i iskazivanja finansijskog rezultata za obveznike poreza na dohodak građana koji ostvaruju prihode od samostalne delatnosti (u daljem tekstu: obveznik) a poslovne knjige vode po sistemu prostog knjigovodstva.

Član 2.

Poslovnim knjigama obezbeđuju se podaci za sastavljanje bilansa uspeha, poreskog bilansa, poreske prijave za utvrđivanje akontacionog poreza na prihod od samostalne delatnosti, kao i podaci za prijavu godišnjeg poreza na dohodak građana.

II- POSLOVNE KNjIGE PO SISTEMU PROSTOG KNjIGOVODSTVA

Član 3.

Poslovne knjige po sistemu prostog knjigovodstva vode se na obrascima koji su sastavni deo ovog pravilnika i to:
1) knjiga prihoda na Obrascu PK-1,
2) knjiga rashoda na Obrascu PK-2,
3) knjiga osnovnih sredstava i sitnog inventara na Obrascu PK-3.

Član 4.

Knjige su u slobodnim listovima povezane ili prenete na neki od medijuma automatske ili mikrografske obrade podataka, tako da se po potrebi mogu odštampati ili prikazati na ekranu, sa podacima koji su propisani ovim pravilnikom.
Strane poslovnih knjiga numerišu se odgovarajućim rednim brojem.

1. Knjiga prihoda

Član 5.

U knjigu prihoda knjiži se naplaćeni prihod od prodatih proizvoda, roba i materijala, izvršenih usluga, prihod od finansiranja i vanredni prihod, na sledeći način:
1) u kolonu 1 unosi se redni broj poslovne promene od početka godine, odnosno od početka obavljanja delatnosti, ako je taj početak u tekućoj godini. Ovaj redni broj upisuje se u gornjem desnom uglu knjigovodstvene isprave na osnovu koje je knjižena poslovna promena;
2) u kolonu 2 unosi se datum knjiženja poslovne promene u poslovnoj knjizi;
3) u kolonu 3 unosi se opis knjiženja poslovne promene, vrsta, broj i datum knjigovodstvene isprave (izvod organizacije koja vrši poslove platnog prometa, račun, odsečak kasirne trake i dr.) na osnovu koje je izvršena naplata prihoda;
4) u kolonu 4 unose se naplaćeni prihodi od prodaje proizvoda i materijala sa porezom na promet, razvrstani po istim tarifnim brojevima i stopama, a obveznici koji obavljaju trgovinsku delatnost unose naplaćeni prihod od prodaje robe;
5) u kolonu 5 unose se naplaćeni prihodi od prodaje proizvoda i materijala koji su oslobođeni od plaćanja poreza na promet;
6) u kolonu 6 unose se naplaćeni prihodi od izvršenih usluga sa porezom na promet;
7) u kolonu 7 unose se naplaćeni prihodi od izvršenih usluga koje ne podležu plaćanju poreza na promet usluga;
8) u kolonu 8 unose se ukupni prihodi iz kolona 4 do 7;
9) u kolonu 9 unosi se odgovarajući tarifni broj iz Tarife poreza na promet;
10) u kolonu 10 unosi se preračunata stopa poreza na promet;
11) u kolonu 11 unosi se iznos obračunatog poreza na promet koji se dobija primenom preračunate stope iz kolone 10 na iznos iz kolone 4, odnosno kolone 6. Izuzetno, ako se prihodi ostvaruju prodajom proizvoda u koloni 4, odnosno usluga u koloni 6 koji se oporezuju po istom tarifnom broju i poreskoj stopi, obračun poreza na promet može se vršiti po isteku 15 dana u mesecu primenom preračunate stope na međuzbir u tim kolonama;
12) u kolonu 12 unose se naplaćeni prihodi od finansiranja iz odnosa sa povezanim licem (fizičkim i pravnim), prihodi od finansijskih ulaganja i kamata, prihodi od revalorizacije dinarskih potraživanja, obračunate pozitivne kursne razlike po deviznim potraživanjima i obavezama;
13) u kolonu 13 unose se naplaćeni vanredni prihodi ostvareni po osnovu viškova, prihoda od penala, nagrada, otpis potraživanja poverilaca, prihodi iz ranijih godina, prihodi od osiguranja i drugi vanredni prihodi;
14) u kolonu 14 unose se ukupno prihodi kao zbir iznosa iz kolona 8, 12. i 13.
Obveznici koji obavljaju trgovinsku delatnost ne unose podatke u kolone 9, 10. i 11.
Po isteku svakih 15 dana u mesecu u knjizi prihoda sabiraju se podaci iz svih kolona u vidu međuzbira, i po isteku svakog tromesečja iskazuje se i akumulativni zbir ostvarenog prometa od 1. januara do kraja odnosnog tromesečja. Na kraju poslovne godine, radi iskazivanja finansijskog rezultata poslovanja po izvršenom sabiranju podataka iz svih kolona i njihovom iskazivanju u vidu međuzbira, a pre zaključivanja poslovnih knjiga, obveznik u kolone 4, 5, 6, 7, 12 i 13 unosi iznos fakturisane i nenaplaćene realizacije.
Pod nenaplaćenim prihodom, podrazumeva se prihod naplaćen za prodate proizvode, robu, materijal i izvršene usluge, u gotovom novcu, preko žiro-računa, za obveznice i čekove građana, kao i na drugi način u skladu sa zakonom.

Član 6.

Sastavni deo knjige prihoda čini List dnevnog prometa ugostitelja-obrazac-DPU, koji vode obveznici koji obavljaju ugostiteljsku delatnost.
U List dnevnog prometa ugostitelja podaci se unose i razvrstavaju po tarifnim brojevima i istim stopama poreza na promet, kao i po istim prodajnim cenama po jedinici mere i to svakodnevno, a najkasnije pre početka rada narednog dana za prethodni dan, na sledeći način:
1) u kolonu 1 unosi se redni broj;
2) u kolonu 2 unosi se naziv robe - pića i hrane;
3) u kolonu 3 unosi se odgovarajući tarifni broj iz Tarife poreza na promet,
4) u kolonu 4 unosi se propisana stopa poreza na promet;
5) u kolonu 5 unosi se jedinica mere (litar, kilogram, flaša, čaša, porcija, komada i dr.);
6) u kolonu 6 unosi se stanje zaliha pića i hrane iz prthodnog radnog dana;
7) u kolonu 7 unose se nabavljene količine pića i hrane u toku dana,
8) u kolonu 8 unosi se zbir kolona 6 i 7;
9) u kolonu 9 unose se zalihe pića i hrane na kraju radnog dana koje se utvrđuju propisom;
10) u kolonu 10 unose se utrošene količine pića i hrane kao razlika iznosa kolone 8 i 9;
11) u kolonu 11 unosi se prodajna cena robe po jedinici mere sa porezom na promet;
12) u kolonu 12 i 13 unosi se ostvaren promet od prodaje pića, odnosno hrane;
13) u kolonu 14 unosi se prodajna vrednost nabavljenih količina pića i hrane sa porezom na promet, koja se dobija kada se nabavljene količine pića i hrane (kolona 7) pomnože sa prodajnom cenom po jedinici mere (kolona 11). Iznos prodajne vrednosti po istim tarifnim brojevima i istim stopama poreza na promet iskazuju se u posebnim iznosima podzbirovima.
U gornjem desnom uglu Obrasca - DPU upisuje se redni broj pod kojim je izvršeno knjiženje u Obrascu PK-1, i Obrascu KPP.

2. Knjiga rashoda

Član 7.

U knjigu rashoda knjiže se poslovni rashodi koji se odnose na ostvareni prihod, i to na sledećei način:
1) u kolonu 1 unosi se redni broj poslovne promene od početka godine, odnosno od početka obavljanja delatnosti, ako je taj početak u tekućoj godini. Ovaj radni broj upisuje se u gornjem desnom uglu knjigovodstvene isprave na osnovu koje je knjižena poslovna promena;
2) u kolonu 2 unosi se datum knjiženja poslovne promene u poslovnoj knjizi;
3) u kolonu 3 unose se opis knjiženja, vrsta, broj i datum knjigovodstvene isprave. Opis knjiženja sadrži naziv i sedište dobavljača za robu i repromoterijal, osnov za isplatu, ime ili naziv fizičkog ili pravnog lica kojima se vrši isplata, kao i druge potrebne podatke;
4) u kolonu 4 unosi se iznos materijalnih troškova (troškovi materijala osim troškova nabavne vrednosti repromaterijala, energije, rezervnih delova, proizvodne usluge i slično) kao i iznos amortizacije i revalorizacija amortizacije osnovnih sredstava iskazan po vrstama iz kolone 12 knjige osnovnih sredstava i otpis sitnog inventara koji se vrši prilikom sastavljanja obračuna rezultata poslovanja;
5) u kolonu 5 unosi se iznos nematerijalnih troškova (naknade troškova zaposlenima, neproizvodne usluge, premije osiguranja osim životnog osiguranja zaposlenih, bankarske usluge, članarine udruženjima, tropkovi reklame i propagande, PTT usluge, troškovi zakupnine, taksa na firmu i slično, osim troškova reprezentacije i izdataka za humanitarne, kulturne, zdravstvene, naučne i sportske ciljeve) doprinosi za socijalno osiguranje zaposlenih koje snosi poslodavac, kao i polovina iznosa doprinosa za obavezno socijalno osiguranje poslodavca;
6) u kolonu 6 unose se iznosi obračunatih bruto plata zaposlenih i plaćeni doprinosi za obavezno socijalno osiguranje zaposlenih koje snosi poslodavac;
7) u kolonu 7 unosi se nabavna vrednost repromaterijala koja predstavlja vrednost po fakturi dobavljača uvećan za iznos zavisnih troškova. Obveznik koji vrši revalorizaciju zaliha proizvoda i materijala u ovu kolonu unosi i rezultat revalorizacije proizvoda i materijala;
8) u kolonu 8 unosi se fakturna vrednost robe po fakturi dobavljača uvećana za iznos zavisnih troškova, a obveznici koji sastavljaju kalkulaciju cena ovaj podatak unose kao zbir iznosa iz kolone 6. i 7. kalkulacije cena. Obveznik koji vrši nivelaciju cena robe, u ovu kolonu unosi i rezultat nivelacije nabavne vrednosti robe;
9) u kolonu 9 - samo obveznici koji obavljaju trgovinsku delatnost, unose razliku u ceni iz kolone 8 kalkulacije cena, a prilikom vršenja nivelacije cena robe unosi se deo povećanja prodajne cene robe koji se odnosi na razliku u ceni;
10) u kolonu 10 - samo obveznici koji obavljaju trgovinsku delatnost, unose iznos obračunatog poreza na promet iz kolone 12 kalkulacije cena, a prilikom