Na osnovu člana 43. Zakona o kontroli, utvrđivanju i naplati javnih prihoda ("Službeni glasnik Republike Srpske", broj 11/93), ministar finansija, donosi

PRAVILNIK

O PORESKOM KNjIGOVODSTVU

(Objavljen u "Sl. glasniku Republike Srpske", br. 15/94)

I- OPŠTE ODREDBE

Član 1.

Ovim pravilnikom uređuje se poresko knjigovodstvo, odnosno način vođenja, oblik i sadržina knjigovodstvenih evidencija o porezima, taksama, naknadama, doprinosima i drugim javnim prihodima koje plaćaju pravna i fizička lica u skladu sa zakonom i drugim propisima (u daljem tekstu: javni prihodi).
Ukoliko je zakonom, odlukom zasnovanom na zakonu ili ugovorom povereno Republičkoj upravi javnih prihoda (u daljem tekstu: Uprava) vršenje poslova utvrđivanja i naplate ili samo naplate drugih prihoda, po odredbama ovog pravilnika vodi se knjigovodstvo i za te prihode.

Član 2.

Poresko knjigovodstvo se organizuje i vodi u Upravi tako da obezbeđuje podatke koji omogućavaju:
1) uvid u stanje i kretanje utvrđenih i naplaćenih javnih prihoda po oblicima, vrstama i rokovima dospelosti za naplatu i obveznicima;
2) uvid u stanje i kretanje naplaćenih i po korisnicima raspoređenih sredstava,
3) uvid u stanje i kretanje drugih elemenata od značaja za ostvarivanje javnih prihoda i mera ekonomske i socijalne politike u oblasti javnih prihoda;
4) izradu analiza i izveštaja o stanju i kretanju javnih prihoda.

Član 3.

U poreskom knjigovodstvu vrši se evidentiranje sledećih stanja i promena:
1) prenos stanja iz prethodne godine,
2) tekuća zaduženja i njihove promene,
3) uplate,
4) kamate i troškovi prinudne naplate,
5) raspoređivanje prihoda.

II- KNjIGOVODSTVENE EVIDENCIJE I OBRASCI

Član 4.

Osnovne knjigovodstvene evidencije jesu glavna knjiga i pomoćna knjiga.
Knjige su u slobodnim listovima povezane ili prenete na neki od medijuma automatske ili mikrografske obrade podataka, tako da se po potrebi mogu odštampati ili prikazati na ekranu, sa podacima koji su propisani ovim pravilnikom.
Za svakog obveznika utvrđuje se broj poreskog računa bez obzira na vrstu i broj javnih prihoda kojima se zadužuje.

Član 5.

Glavna knjiga sadrži glavni dnevnik i račune:
1) novčanog prometa (klasa 0),
2) javnih prihoda (klasa 1),
3) obveznika javnih prihoda (klasa 2).

Član 6.

Knjiženje u glavnoj knjizi vrši se na sledećim obrascima:
1) račun glavne knjige - Obrazac GK-1,
2) glavni dnevnik - Obrazac GK-2.
Glavna knjiga vodi se za svaku godinu posebno.

Član 7.

Listovi glavnog dnevnika obeležavaju se po stranama. Po izvršenom knjiženju na jednoj strani glavnog dnevnika vrši se sabiranje iznosa te strane.

Član 8.

Pomoćna knjiga sadrži:
1) individualne (analitičke) račune obveznika i
2) pomoćni dnevnik.
Knjiženje u pomoćnoj knjizi vrši se na sledećim obrascima:
1) individualni-analitički račun obveznika fizičkog lica - Obrazac PO-1,
2) individualni-analitički račun obveznika pravnog lica - Obrazac PO-2,
3) pomoćni dnevnik - Obrazac PO-3.
Individualni račun obveznika vodi se pojedinačno za svaki propisani prolazni i za svaki poseban uplatni račun.

Član 9.

Pomoćni dnevnik vodi se za svaku godinu posebno.
Listovi pomoćnog dnevnika obeležavaju se po stranama.
Po izvršenom knjiženju na jednoj strani pomoćnog dnevnika vrši se prenos stanja na narednu stranu pomoćnog dnevnika, tako da pomoćni dnevnik pokazuje kumulativno stanje proknjiženih promena.
Za javne prihode koji se plaćaju preko prolaznih i posebnih računa vode se posebni pomoćni dnevnici.

III- KNjIŽENjE

Član 10.

Knjiženje javnih prihoda vrši se prema računskom planu koji čini sastavni deo ovog pravilnika.
Računski plan podeljen je po dekadnom sistemu na račune po vrstama javnih prihoda i grupisan je u tri klase:
1) klasa "0" - računi novčanog prometa (blagajna, banka i depozit);
2) klasa "1" - računi javnih prihoda po vrstama;
3) klasa "2" - računi obveznika javnih prihoda.

Član 11.

Knjiženje se vrši na osnovu verodostojne dokumentacije:
1) na osnovu iskazanih stanja u aktivi i pasivi bilansa knjiži se prenos stanja na računima glavne knjige, a na osnovu pregleda stanja druge i preplate analitičkih računa knjiži se prenos stanja na individualnim računima obveznika;
2) na osnovu rekapitulacije rešenja o utvrđivanju javnih prihoda koji se utvrđuju u godišnjem iznosu knjiži se zaduženje na računima glavne knjige, a na osnovu rešenja o utvrđivanju javnih prihoda za godinu unapred ili godinu unazad u godišnjem iznosu knjiži se zaduženje na individualnim računima obveznika;
3) na osnovu rekapitulacije rešenja o utvrđivanju akontacije javnih prihoda vrši se knjiženje akontacije na računima glavne knjige, a na osnovu rešenja o utvrđivanju akontacije knjiži se akontacija na individualnim računima obveznika;
4) na osnovu rekapitulacije obračuna poreza na promet prema kumulativnom<196>konačnom obračunu poreza na promet vrši se knjiženje akontacija poreza na promet na računima glavne knjige, a na osnovu kumulativnog<196>konačnog obračuna poreza na promet knjiži se zaduženje na individualanim računima obveznika;
5) na osnovu rekapitulacije rešenja o utvrđivanju javnih prihoda koji se utvrđuju povremeno knjiže se zaduženja na računima glavne knjige, a na osnovu rešenja o utvrđivanju tih prihoda knjiže se zaduženja na individualnim računima obveznika;
6) na osnovu izvoda organizacije koja vrši poslove platnog prometa o uplati knjiže se uplate na računima glavne knjige, a na osnovu uplatnica koje se dostavljaju uz ovaj izvod knjiže se uplate na individualnim računima obveznika, ukoliko se uplata vrši preko poslovne banke, pošte, službe za platni promet i finansijski nadzor i dr.;
7) na osnovu blagajničkog izveštaja knjiže se uplate na računima glavne knjige, a na osnovu blagajničkog dnevnika knjiže se uplate na individualnim računima obveznika, ukoliko se uplata vrši preko blagajne Uprave;
8) na osnovu rekapitulacije rasporednih rešenja knjiže se prinudno naplaćena kamata, troškovi prinudne naplate (popisa, čuvanja, prodaje i drugo) i uplate javnih prihoda na računima glavne knjige, a na osnovu rasporednih rešenja knjiže se sve uplate na individualnim računima obveznika;
9) na osnovu dokumentacije iz tač. 6. i 7. ovog stava knjiže se neraspravljene ili nepoznate uplate na račun depozita, a kada se utvrdi uplatilac na osnovu rešenja Uprave knjiži se prenos sa depozita;
10) na osnovu rekapitulacije rešenja o povraćaju nepravilno ili više plaćenih javnih prihoda knjiži se povraćaj na računima glavne knjige, a na osnovu rešenja o povraćaju knjiži se povraćaj na individualnim računima obveznika;
11) na osnovu pregleda za procentualnu raspodelu prihoda sa prolaznog računa, specifikacije i naloga za prenos knjiži se raspoređivanje uplaćenih javnih prihoda sa prolaznog računa;
12) na osnovu rešenja, odnosno naloga Uprave vrši se preknjižavanje pogrešno raspoređenih iznosa;
13) na osnovu rekapitulacije rešenja o otpisu javnih prihoda knjiži se otpis na računima glavne knjige, a na osnovu rešenja o otpisu knjiži se otpis na individualnim računima obveznika.

Član 12.

Javni prihodi knjiže se po načelima dvojnog knjigovodstva, s tim što se svaka promena iskazuje na dva računa, tako da za isti iznos jedan račun duguje, a drugi račun potražuje.

Član 13.

Poresko knjigovodstvo se vodi po načelima urednosti i ažurnosti.
Načelo urednosti podrazumeva:
1) da se iz sprovedenih knjiženja u svako vreme može utvrditi visina javnih prihoda, iznos koji je plaćen i saldo;
2) da se sve nastale promene knjiže hronološkim redom, korišćenjem određenog prostora u knjigovodstvenim obrascima i evidencijama;
3) da se ne vrši brisanje odnosno radiranje, a da se neispravno, pogrešno, odnosno netačno knjiženje ispravlja tako da se jasno vidi prvobitni tekst i broj;
4) da se knjiženja zasnivaju na urednim dokumentima obeleženim rednim brojevima kako su knjiženja vršena.
Načelo ažurnosti podrazumeva knjiženje promena u rokovima propisanim ovim pravilnikom.

Član 14.

U glavnoj knjizi i glavnom dnevniku knjiženja se vrše zbirno na odgovarajuće sintetičke račune, a na individualnim računima i pomoćnom dnevniku pojedinačno. Zbir knjiženja na individualnim računima obveznika treba da odgovara iznosu proknjiženom odgovarajućim sintetičkim računima klase "2".

Član 15.

Knjiženje početnog stanja, odnosno prenos stanja iz prethodne godine vrši se tako što se za iznos duga po bilansu na Obrascu ZR-1 zadužuju računi obveznika poreza i drugih prihoda u klasi "2" uz odobravanje odgovarajućim računima iz klase "1", a isti iznos odobrava računima klase "2".
Na individualnim računima obveznika prenos stanja (duga i pretplate) po završnom računu knjiži se na osnovu stanja iskazanog u pregledu stanja računa obveznika - Obrascu ZR-3, tako što se dug knjiži u koloni "duguje", a iznos pretplate u koloni "potražuje".

Član 16.

Knjiženje zaduženja, akontacija i njihovih promena