Na osnovu člana 15. Zakona o računovodstvu i reviziji Republike Srpske ("Službeni glasnik Republike Srpske", broj 36/09) i člana 82. stav 2. Zakona o republičkoj upravi ("Službeni glasnik Republike Srpske", br. 118/08 i 11/09), ministar finansija donosi

PRAVILNIK

O NAČINU I ROKOVIMA VRŠENjA POPISA I USKLAĐIVANjA KNjIGOVODSTVENOG SA STVARNIM STANjEM IMOVINE I OBAVEZA

(Objavljeno u "Sl. glasnik RS", br. 71 od 23 jula 2010)

I- OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

Ovim pravilnikom propisuju se predmet, ciljevi, obveznici, metode, tehnike, postupak i procedure popisa, vrste i rokovi za izvršenje popisa, te načini usklađivanja knjigovodstvenog sa stvarnim stanjem imovine i obaveza.

Član 2.

Popis imovine i obaveza vrši se u skladu sa načelima urednog inventarisanja, a posebno sa načelima:
a) pojedinačnog obuhvatanja,
b) potpunosti,
v) istinitosti,
g) uzimanja u obzir ekonomske svojine,
d) tačnog označavanja i
đ) mogućnosti provjere, odnosno kontrole.

Član 3.

Pod usklađivanjem knjigovodstvenog sa stvarnim stanjem imovine i obaveza podrazumijeva se usklađivanje:
a) fizičkog stanja i knjigovodstvenih vrijednosti imovine formiranih tokom obračunskog perioda u pomoćnim knjigovodstvenim evidencijama (materijalnom i robnom knjigovodstvu, knjizi inventara, dnevniku blagajne i slično) sa stvarnim stanjima utvrđenim popisom,
b) knjigovodstvenih vrijednosti imovine i obaveza dobijenih evidentiranjem poslovnih događaja do dana popisa u analitičkim evidencijama potraživanja od kupaca, obaveza prema dobavljačima, iskorišćenih i odobrenih kredita i zajmova, primljenih i datih avansa i drugog sa njihovim stvarnim vrijednostima utvrđenim popisom i
v) vrijednosti imovine i obaveza utvrđenih na način opisan u t. a) i b) ovog člana sa vrijednostima te imovine i obaveza dobijenim primjenom neke od dozvoljenih metoda vrednovanja različitih od metode istorijskog troška (vrijednosti utvrđene primjenom metoda tekućeg troška, diskontovane vrijednosti, neto prodajne vrijednosti i drugo).

II- PREDMET, CILjEVI I OBVEZNICI POPISA

Član 4.

(1) Predmet popisa iz člana 1. pravilnika su:
a) imovina u vlasništvu obveznika popisa (u daljem tekstu: obveznik), uključujući i imovinu uzetu pod finansijski zakup,
b) imovina koja nije u njegovom vlasništvu, a koju obveznik posjeduje, koristi, kojom upravlja i slično, na osnovu zakona, ugovora, sporazuma ili po nekom drugom osnovu i
v) obaveze koje, u skladu sa propisima kojim se reguliše oblast računovodstva, predstavljaju obaveze obveznika popisa.
(2) Imovina iz stava 1. tačka a) ovog člana obuhvata: stalnu materijalnu imovinu u vlasništvu ili uzetu pod finansijski zakup, nematerijalna ulaganja, investicione nekretnine, biološku imovinu, dugoročne i kratkoročne finansijske plasmane, zalihe, potraživanja, gotovinu, gotovinske ekvivalente, date avanse, aktivna vremenska razgraničenja i druge imovinske oblike u vlasništvu obveznika popisa.
(3) Imovina iz stava 1. tačka b) ovog člana obuhvata imovinu uzetu pod tekući (operativni) zakup, tuđu robu na obradi i doradi, robu preuzetu u komision i konsignaciju, tuđi materijal na obradi i doradi, hartije od vrijednosti van prometa i druge imovinske oblike koje obveznik posjeduje, koristi, kojima upravlja i slično, na osnovu zakona, ugovora, sporazuma ili po nekom drugom osnovu.
(4) Pod obavezama, u smislu odredaba iz stava 1. tačka v) ovog člana, podrazumijevaju se sve dugoročne i kratkoročne zakonske, ugovorne, izvedene i druge vrste obaveza, nastale, a neizmirene do datuma popisa, kao i procijenjene obaveze (rezervisanja) i druge obaveze koje, u skladu sa propisima kojim se reguliše oblast računovodstva predstavljaju obaveze obveznika popisa.

Član 5.

Ciljevima popisa, u smislu odredaba ovog pravilnika, smatraju se:
a) utvrđivanje stvarnog stanja imovine i obaveza,
b) utvrđivanje fizičkih i vrijednosnih odstupanja između knjigovodstvenog i stvarnog stanja,
v) detaljna analiza uzroka utvrđenih odstupanja,
g) predlaganje postupaka i procedura usaglašavanja knjigovodstvenog sa stvarnim stanjem,
d) donošenje odluke o izboru adekvatnih postupaka i procedura usaglašavanja knjigovodstvenog sa stvarnim stanjem i
đ) sprovođenje odabranih postupaka i procedura usaglašavanja knjigovodstvenog sa stvarnim stanjem imovine i obaveza.

Član 6.

(1) U smislu čl. 3. i 15. Zakona o računovodstvu i reviziji Republike Srpske (u daljem tekstu: Zakon) obveznicima popisa iz člana 1. ovog pravilnika smatraju se:
a) sva privredna društva, uključujući društva za osiguranje, mikrokreditna društva, lizing društva, investicione fondove, društva za upravljanje investicionim fondovima, brokersko-dilerska društva, berze i banke, druge finansijske organizacije, zadruge, te druga profitna i neprofitna pravna lica sa sjedištem u Republici Srpskoj (u daljem tekstu: Republika),
b) pravna lica i drugi oblici organizovanja koje je pravno lice sa sjedištem u Republici osnovalo u inostranstvu,
v) organizacioni dijelovi pravnih lica sa sjedištem izvan Republike,
g) korisnici prihoda budžeta Republike, budžeta opština i gradova i budžetskih fondova (budžetski korisnici) i
d) samostalni preduzetnici koji svoje poslovne knjige vode po sistemu dvojnog knjigovodstva.
(2) Obveznicima popisa u smislu ovog pravilnika smatraju se i samostalni preduzetnici i druga fizička lica koja samostalnu djelatnost obavljaju s ciljem ostvarivanja profita, a koja svoje poslovne evidencije vode po sistemu prostog knjigovodstva u skladu sa zakonom.
(3) Pravna lica, uključujući i korisnike prihoda budžeta, koja se u skladu sa zakonom smatraju obveznicima pripreme i prezentacije konsolidovanih finansijskih izvještaja, nemaju obavezu da vrše poseban popis imovine i obaveza za potrebe njihove prezentacije u konsolidovanim finansijskim izvještajima.
(4) U slučaju iz stava 3. ovog člana obaveza popisa i usaglašavanja knjigovodstvenog sa stvarnim stanjem odnosi se na popis imovine i obaveza koje se prezentuju u pojedinačnim finansijskim izvještajima.

III- METODE I TEHNIKE POPISA

Član 7.

(1) Metodama popisa u smislu ovog pravilnika smatraju se:
a) metoda popisa na određeni dan,
b) metoda permanentnog popisivanja,
v) metoda popisa dodavanjem i oduzimanjem i
g) metoda popisa na osnovu uzorka.
(2) Obveznici popisa svojim opštim aktom donesenim u skladu sa odredbama Zakona i ovog pravilnika utvrđuju metode popisa koje odgovaraju specifičnostima poslovne djelatnosti koju obavljaju i karakteristikama imovine i obaveza koje su predmet popisa.

Član 8.

(1) Pod popisom na određeni dan podrazumijeva se popis započet i okončan na dan popisa, tj. na dan kad se utvrđuje stvarno stanje imovine i obaveza.
(2) Popisom na određeni dan smatra se i popis koji započinje najranije deset radnih dana prije dana na koji se utvrđuje stvarno stanje imovine i obaveza, odnosno koji se završava najkasnije deset radnih dana nakon toga dana.
(3) Osim u dozvoljenim slučajevima definisanim ovim pravilnikom, metodom popisa na određeni dan utvrđuju se stvarna stanja zaliha, stalne