Na osnovu člana 10. stav 1, člana 13. st. 1. i 3. i člana 47. stav 2. tačka v) Zakona o reproduktivnom materijalu šumskog drveća ("Službeni glasnik Republike Srpske", broj 60/09) i člana 82. stav 2. Zakona o republičkoj upravi ("Službeni glasnik Republike Srpske", br. 118/08 i 11/09), ministar poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede donosi

PRAVILNIK

O NAČINU, POSTUPKU I USLOVIMA VREDNOVANjA I PRIZNAVANjA POLAZNOG MATERIJALA ŠUMSKOG DRVEĆA

(Objavljen u "Sl. glasniku RS", br. 8 od 8. februara 2010)

Član 1.

Ovim pravilnikom propisuju se način, postupak i uslovi vrednovanja i priznavanja polaznog materijala šumskog drveća, ustanovljavanje i vođenje registra regiona provenijencija i priznatog polaznog materijala za proizvodnju selekcionisanog, kvalifikovanog, testiranog i reproduktivnog materijala poznatog porijekla (u daljem tekstu: registar regiona), izdavanje uvjerenja o priznatom polaznom materijalu i sadržina prijave za priznavanje polaznog materijala za proizvodnju reproduktivnog materijala.

Član 2.

(1) Postupak priznavanja polaznog materijala pokreće se prijavom koja se podnosi na odgovarajućem obrascu koji se nalazi u Prilogu broj 1. ovog pravilnika i čini njegov sastavni dio:
a) prijava za priznavanje polaznog materijala za proizvodnju reproduktivnog materijala poznatog porijekla
- Obrazac broj 1,
b) prijava za priznavanje polaznog materijala za proizvodnju selekcionisanog i kvalifikovanog reproduktivnog materijala - Obrazac broj 2. i
v) prijava za priznavanje polaznog materijala za proizvodnju testiranog (sortnog) reproduktivnog materijala
- Obrazac broj 3.
(2) Uz prijavu iz stava 1. tačka b) ovog člana za priznavanje sjemenske plantaže kao polaznog materijala za proizvodnju reproduktivnog materijala podnosi se i projekat o njenom osnivanju, koji sadrži podatke o: načinu osnivanja sa skicom, porijeklu polaznog materijala, broju genotipova upotrijebljenih za osnivanje i druge neophodne podatke.
(3) Prijavu iz stava 1. tačka v) ovog člana podnosi oplemenjivač ili njegov ovlašćeni zastupnik, prije početka testiranja.

Član 3.

(1) Priznaće se kao polazni materijal za proizvodnju reproduktivnog materijala poznatog porijekla izvor sjemena u sljedećim slučajevima:
a) ako se nalazi unutar regiona provenijencije,
b) ako je poznata lokacija (privredna jedinica, odjel, odsjek, odnosno opština i katastarska opština) i nadmorska visina na kojoj se nalazi izvor sjemena i
v) ako je utvrđeno porijeklo izvora sjemena (autohtono - neautohtono ili nepoznato).
(2) Autohtono porijeklo, u smislu odredbe stava 1. tačka v) ovog člana, podrazumijeva da su stabla, odnosno sastojina, kontinuirano obnavljana prirodnim putem ili su nastala vještački, od reproduktivnog materijala sakupljenog u istoj sastojini ili u autohtonoj sastojini iz neposredne blizine.

Član 4.

Kao polazni materijal za proizvodnju selekcionisanog reproduktivnog materijala priznaće se sastojina ako je:
a) na osnovu pisane evidencije ili na drugi odgovarajuć i način utvrđeno da li je sastojina autohtonog, neautohtonog ili nepoznatog porijekla, za sastojinu neautohtonog porijekla navesti odakle potiče reproduktivni materijal od koga je osnovana,
b) izolovana, odnosno dovoljno udaljena od ostalih sastojina iste vrste ili sastojina srodnih vrsta ili varijeteta, tako da je onemogućeno neželjeno oprašivanje, naročito tamo gdje je sastojina autohtonog porijekla okružena sastojinama neautohtonog ili nepoznatog porijekla,
v) sačinjena od jedne ili više grupa stabala koja su ravnomjerno raspoređena i za date uslove terena dovoljno brojna da obezbijede odgovarajuće međusobno oprašivanje i izbjegnu samooprašivanje,
g) čine stabla takve starosti ili razvojnog stadijuma da kriterijumi koji su uslov za priznavanje mogu da budu jasno ocijenjeni,
d) dovoljne uniformnosti, odnosno sa normalnim stepenom individualnih varijacija morfoloških osobina stabala,
đ) izvršeno uklanjanje stabala neželjenih vrsta i osobina,
e) prilagođena preovlađujućim ekološkim uslovima regiona provenijencije kome pripada,
ž) dobrog zdravstvenog stanja i nije izložena jačem negativnom djelovanju izazivača bolesti, štetočina i aerozagađenja,
z) proizvodnja drvne zapremine veća od uobičajene u sličnim ekološkim i gazdinskim uslovima,
i) drvna zapremina dobrog kvaliteta, najveći broj stabala u sastojini izrazito dobrih morfoloških osobina, a koja se odnose na pravosti i oblosti debla, pravilno oblikovane krošnje odgovarajuće veličine u odnosu na stablo i dobrog prirodnog čišćenja od grana i
j) mali procenat račvastih i usukanih stabala.

Član 5.

Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede (u daljem tekstu: Ministarstvo), odnosno privredno društvo ili drugo pravno lice kome je povjereno vršenje stručnih poslova priznavanja polaznog materijala za proizvodnju reproduktivnog materijala poznatog porijekla i selekcionisanog reproduktivnog materijala, na osnovu prijave iz člana 2. stav 1. tačka b) ovog pravilnika utvrđuje zapisnikom tačnost podataka navedenih u prijavi, opravdanost izbora predloženog polaznog materijala, vjerodostojnost izvršenog analitičkog ocjenjivanja (bonitiranja) određenih spoljnih karakteristika stabala, predloženih mjera gazdovanja, kao i način i rokove za sprovođenje tih mjera.

Član 6.

(1) Kao polazni materijal za proizvodnju kvalifikovanog reproduktivnog materijala priznaće se:
a) sjemenska plantaža, i to:
1) ako je od strane komisije za priznavanje polaznog materijala za proizvodnju kvalifikovanog i testiranog reproduktivnog materijala (u daljem tekstu: komisija), koju rješenjem formira ministar u skladu sa članom 11. stav 3. Zakona o reproduktivnom materijalu šumskog drveć a (u daljem tekstu: Zakon), konstatovan tip plantaže (generativna - vegetativna), vrsta drveća od koje je osnovana, cilj osnivanja, šema rasporeda stabala u prostoru, izolovanost od iste ili srodnih vrsta ili varijeteta, kao i bilo koja promjena navedenog,
2) ako su klonovi ili familije od kojih je osnovana odabrani na osnovu njihovih spoljašnjih osobina, a naročito ispunjenosti uslova iz člana 4. tačaka g) i t. od e) do j) ovog pravilnika,
3) ako su klonovi ili familije od kojih je osnovana plantaža sađeni prema šemi koja je odobrena od strane Ministarstva, i to tako da mogu biti identifikovani na terenu,
4) ako su komisiji dostavljeni kriterijumi i dokazi o izvršenim selektivnim proredima,
5) ako se plantažom gazduje i sjeme proizvodi tako da su ostvareni ciljevi njenog osnivanja,
6) ako je verifikacionim testom utvrđen procenat hibrida u reproduktivnom materijalu, kada je sjemenska plantaža namijenjena za proizvodnju hibrida;
b) roditeljska stabla, i to:
1) ako su odabrana na osnovu njihovih spoljašnjih osobina, a naročito ispunjenosti uslova iz člana 4. t. g) i e) ovog pravilnika ili su odabrana zbog mogućnosti njihovog ukrštanja,
2) ako su ciljevi, šema ukrštanja i sistem oprašivanja, komponente (klonovi, familije), izolovanost, lokacija, kao i bilo koja značajna promjena navedenog, odobreni i registrovani od strane komisije,
3) ako su identitet, broj i proporcija učešća roditeljskih stabala u smjesi odobreni i registrovani od strane komisije,
4) ako je verifikacionim testom utvrđen procenat hibrida u reproduktivnom materijalu, kada su roditeljska stabla namijenjena za proizvodnju hibrida;
v) klon, i to:
1) ako može da bude identifikovan na osnovu osobina zbog kojih se priznaje i registruje kao klon,
2) ako je vrijednost klona dokazana iskustveno ili u ogledima,
3) ako je matična biljka (orteta) odabrana za proizvodnju klona zbog njenih spoljašnjih osobina, kao i ispunjenosti uslova iz člana 4. tačaka g) i t. od e) do j) ovog pravilnika;
g) klonska smješa, i to:
1) ako ispunjava sve uslove iz tačke v) ovog člana,
2) ako su identitet, broj i proporcija učešća klonova u klonskoj smješi, zatim metod selekcije i polazni materijal za proizvodnju klona odobreni i registrovani od strane komisije,
3) ako sadrži dovoljan broj jedinki da obezbeđuje genetski diverzitet.
(2) Prilikom priznavanja klona ili klonske smješe, komisija može da utvrdi najveći mogući broj individua (rameta) jednog klona ili klonske smješe koje će se proizvesti ili period vremena (broj godina) u kome će se proizvoditi reproduktivni materijal jednog klona ili klonske smješe.

Član 7.

(1) Materijal