Na osnovu čl. 53, 54, 55. i 56. Zakona o vodama ("Službeni glasnik Republike Srpske", br. 10/98 i 51/01), kao i čl. 66. i 67. Zakona o državnoj upravi ("Službeni glasnik Republike Srpske", broj 1/94), Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede i Ministarstvo zdravlja i socijalne zaštite donose

PRAVILNIK

O MJERAMA ZAŠTITE, NAČINU ODREĐIVANjA I ODRŽAVANjA ZONA I POJASEVA SANITARNE ZAŠTITE, PODRUČJA NA KOJIMA SE NALAZE IZVORIŠTA, KAO I VODNIH OBJEKATA I VODA NAMJENjENIH LjUDSKOJ UPOTREBI

(Objavljen u "Sl. glasniku RS", br. 7 od 8. februara 2003)

1. OPŠTE ODREDBE

Član 1.

Ovim pravilnikom bliže se propisuje sprovođenje mjera zaštite područja na kojima se nalaze izvorišta, koja se po količini i kvalitetu mogu koristiti ili se koriste za snabdjevanje stanovništva vodom za piće, odnosno ukoliko je voda tog prostora namjenjena za ljudsku upotrebu, a koja moraju biti zaštićena od namjernog ili slučajnog zagađivanja i drugih uticaja, koji mogu nepovoljno djelovati na zdravstvenu ispravnost vode, kao i način određivanja i održavanja zona i pojaseva sanitarne zaštite, vodnih objekata i glavnih vodova, koji služe za snabdjevanje vodom za piće, odnosno za ljudsku upotrebu, kao i uspostavljanje i sprovođenje mjera sanitarne zaštite takve vode.
Područja na kojima se nalaze izvorišta iz stava 1. ovog člana, kao i objekti sa vodom koja služi za snabdjevanje stanovništva vodom za piće, odnosno koja je namjenjena ljudskoj upotrebi, pod posebnom su zaštitom.

Član 2.

Pod područjima na kojima se nalaze izvorišta, vodni objekti i glavni cjevovodi, kao i voda, a koja su pod posebnom zaštitom u smislu ovog pravilnika, podrazumjevaju se na terenu i geodetski tačno određena i omeđena površina zemljišta, kao zona ili pojas, na kojoj se sprovode mjere zaštite, kako su propisane ovim pravilnikom, kao i utvrđene količine vode koje se isporučuju za piće i koja koristi za ljudsku upotrebu.
U skladu sa zakonom ustanovljene su tri zone sanitarne zaštite:
- Zona neposredne zaštite,
- Zona uže zaštite i
- Zona šire zaštite.
Pojasevi sanitarne zaštite u smislu ovog pravilnika su u okviru ili van bilo koje zone sanitarne zaštite, određena površina zemljišta na kojoj se sprovode propisane specifične mjere sanitarne zaštite, kako je utvrđeno ovim pravilnikom.
Pod vodama u smislu ovoga pravilnika, podrazumjevaju se sve vode koje se nalaze u zaštićenoj zoni, pojasu ili objektima i instalacijama, a služe za snabdjevanje vodom za piće, kao i sve vode koje su namjenjene ljudskoj upotrebi.
Voda namjenjena za ljudsku upotrebu podrazumjeva sve vode korišćene u tu svrhu, bilo u njihovom originalnom stanju ili nakon tretmana, bez obzira na porijeklo:
- bilo da se dovodi za upotrebu ili
- bilo da se koristi u proizvodnji hrane, tokom proizvodnje, obrade, pasterizacije, marketinga proizvoda ili supstanci namjenjenih za ljudsku upotrebu, odnosno utiče na ispravnost hrane u njenoj završnoj formi.

2. ZONE SANITARNE ZAŠTITE

2.1. Zona neposredne zaštite

Član 3.

Zona neposredne zaštite jeste tačno određena, omeđena i ograđena zemljišna površina, sa svim rastinjem na njoj, kao i na njoj postavljeni, zahvatni objekti, pumpna postrojenja, rezervoari, polja i objekti za prihranjivanje, trafo-stanice, hlorne stanice, objekti za održavanje i upravljanje sistemom, prilazni i unutrašnji putevi i drugi objekti koji služe neposredno izvorištu, a koja se određuje tako da odgovara vremenu toka podzemne vode od 7 (sedam) dana do vodozahvatnog objekta najbližeg periferiji te površine, s tim da najmanja udaljenost granice zone od najbližeg vodozahvatnog vodo-objekta ne može biti manja od 50 metara.
U izuzetnim slučajevima, gde je zahvat iz izvorišta do 5 l/sek (pet litara u sekundi), ukoliko se koriste vode za piće u duboko bušenom bunaru, ili kaptiranom izvorištu, dozvoljava se i kraće odstojanje granice zaštitne zone od najbližeg vodozahvatnog objekta, koje ne može biti manje od 10 metara.

Član 4.

Granice Zone neposredne zaštite daju se precizno i opisno sa tačnim tekstualnim opisom pružanja kao i grafičkim prikazom geodetskih tačaka i granice, koje su postavljene na terenu sa belegama premjera i oznakama premjera, sve u skladu sa Zakonom o premjeru i katastru nekretnina, i Zakonom o održavanju premjera i katastra nekretnina, kao i Zakonom o katastru komunalnih uređaja.

2.2. Zona uže zaštite

Član 5.

Zona uže zaštite jeste tačno određena i omeđena zemljišna površina, sa na njoj postavljenim objektima, koji nisu isključivo vodoprivredni i u te svrhe izgrađeni, a koji ispunjavaju uslove za funkcionisanje koji su propisani ovim pravilnikom, kao i prilaznim i unutrašnjim putevima i drugim objektima koji služe neposredno izvorištu, koja zonu određuje tako da odgovara vremenu toka podzemne vode od 90 dana do vodozahvatnog objekta najbližeg periferiji te površine, s tim da najmanja udaljenost vanjske granice zone od vanjske granice Zone neposredne zaštite, ne može biti manja od 250 metara.
Za akumulacije Zona uže zaštite obuhvata površinu akumulacije i površinu zemljišta, sa na njoj postavljenim objektima, koji nisu isključivo vodoprivredni i u te svrhe izgrađeni, a koji ispunjavaju uslove za funkcionisanje koji su propisani ovim pravilnikom, kao i prilaznim i unutrašnjim putevima i drugim objektima koji služe neposredno akumulaciji, a koja zona se proteže od najviše kote vode u akumulaciji, do 500 metara širine obalnog pojasa od akumulacije.
Za slučajeve iz stava 2. član 3., za određivanje Zone uže zaštite, primjenjuje se proporcionalno utvrđena udaljenost u odnosu na Zonu neposredne zaštite, a koja ne može biti kraća od 20 metara.

2. 3. Zona šire zaštite

Član 6.

Zona šire zaštite jeste tačno određena i omeđena zemljišna površina, sa na njoj postavljenim objektima, koji nisu isključivo vodoprivredni i u te svrhe izgrađeni, a koji ispunjavaju uslove za funkcionisanje koji su propisani ovim pravilnikom, kao i prilaznim i unutrašnjim putevima i drugim objektima koji služe neposredno toj zoni, koja zonu određuje tako da odgovara vremenu toka podzemne vode od 180 dana do vodozahvatnog objekta najbližeg periferiji te površine, s tim da najmanja udaljenost vanjske granice zone od vanjske granice Uže zone zaštite, ne može biti manja od 200 metara.
Za slučajeve iz stava 2. člana 3., za određivanje Zone šire zaštite, primjenjuje se proporcionalno utvrđena udaljenost u odnosu na Zonu neposredne zaštite, a koja ne može biti kraća od 50 metara.

3. POJASEVI ZAŠTITE

Član 7.

Pojasevi zaštite su precizno geodetski i katastarski određene i definisane vlastitim granicama, površine zemljišta, za koja se propisuju u cilju zaštite kvaliteta voda, posebna pravila postupanja i gradnje i koji su namjenjeni za posebne aktivnosti ili radnje u nekoj od zona zaštite ili van zona zaštite, a u funkciji su zaštite kvaliteta voda, kao i objekata ili postrojenja vodosnabdjevanja, ali i drugih objekata čija je gradnja na tom prostoru dozvoljena u skladu sa ovim pravilnikom, uz ispunjavanje posebnih uslova za konkretan pojas u kome se takvi objekti nalaze.
Pojasevi zaštite, pored prostora koji pokriva objekat, obuhvata i površinu koja je za dva dužna metra šira od objekta za koji je pojas utvrđen.

Član 8.

Pojasevi zaštite u okviru zona zaštite u funkciji su zaštite kvaliteta voda i s tim u vezi gradnje pumpnih postrojenja, elektro postrojenja koja služe izvorištu, prostora za upravljanje sistemom vodosnabdjevanja, prostora za priručno skladištenje rezervnih dijelova, potrošnog materijala i slično, kao i prostor za polaganje polja za prihranjivanje, saobraćajnica, staza i drugih objekata u skladu sa prethodnim članom.
Pojasevi zaštite van zona zaštite u funkciji su zaštite kvaliteta voda i s tim u vezi gradnje ostalih objekata vodosnabdjevanja, kao što su vodovodi, rezervoari i sl., za javno snabdjevanje stanovništva vodom preko pet (5) domaćinstava, kao i ostali objekti čija je gradnja dozvoljena na konkretnom prostoru uz prethodno ispunjenje uslova gradnje koji su propisani ovim pravilnikom ili se određuju izdatim smjernicama za gradnju.

Član 9.

U kraškim predjelima u okviru zona sanitarne zaštite uspostavljaju se pojasevi zaštite oko ponora, vrtača, rasjednih zona i drugih rizičnih tačaka ili van zona sanitarne zaštite, pod uslovom da na tom prostoru postoji direktna komunikacija između površine terena podzemnih voda, (ponora i rasjeda), koji može imati značaj jedne od zona u zavisnosti od elaboratom utvrđenog stepena uticaja.
Za mineralne, termalne i termomineralne vode dozvoljava se odstojanje granice zaštitne zone od najbližeg vodozahvatnog objekta, koje ne može biti manje od 10 metara, a pojasevi zaštite u skladu sa prethodnim odredbama ovog pravilnika.

Član 10.

Smjernice za projektovanje zainteresovanom pravnom ili fizičkom licu pismeno izdaje ministarstvo nadležno za poslove vodoprivrede, prije početka projektovanja, osim za slučajeve iz člana 52. ovog pravilnika, koje izdaje u skladu sa tim članom.

Član 11.

Veličina svakog konkretnog pojasa sanitarne zaštite zavisi od karakteristika prostora, tehničkih karakteristika objekta koji je u pitanju, a veličinom mora zadovoljiti sve parametre koji odgovaraju parametrima najboljih dostupnih tehnika, i kao takvi moraju biti predviđeni u smjernicama, ugrađeni u projekt, primjenjeni i izvedeni na objektima u okviru pojasa