Na osnovu člana 6. stav 1. tačka 1. i člana 18. stav 1. Zakona o metrologiji u Republici Srpskoj ("Službeni glasnik Republike Srpske", broj 13/02) i člana 112. stav 1. Zakona o administrativnoj službi u upravi Republike Srpske ("Službeni glasnik Republike Srpske", br. 16/02, 62/02, 38/03 i 42/04), direktor Republičkog zavoda za standardizaciju i metrologiju donosi
PRAVILNIK
O METROLOŠKIM USLOVIMA ZA DOZIMETRE SA KONDENZATORSKOM JONIZACIJSKOM KOMOROM
(Objavljeno u "Sl. glasnik RS", br. 68 od 22 jula 2005)
Član 1.
Ovim pravilnikom propisuju se metrološki uslovi koje moraju da ispunjavaju dozimeri sa kondenzatorskom jonizacionom komorom koji se koriste za određivanje ekspozicione doze i jačine ekspozicione doze jonizujućeg zračenja (u daljem tekstu: dozimetri).
Metrološki uslovi iz stava 1. ovog člana označavaju se skraćeno oznakomMUS.240.021.
Član 2.
Odredbe ovog pravilnika odnose se na dozimetre zaX- zračenje generisano naponima između 10 kVi 3MV1, kao i za (Gama) zračenje, u energetskom obimu od 5keVdo 3MeV.
Mjerni obim dozimetra je od 0,3mC/kgdo 3C/kg.
Član 3.
Relativna greška određivanja jačine ekspozicione doze dozimetrom mora biti u granicama +/- 5%.
Član 4.
Referentni uslovi pri kojima su utvrđene granice relativne greške iz člana 3. ovog pravilnika su:
1) temperatura okoline: +20oC;
2) atmosferski pritisak: 1013mbar;
3) relativna vlažnost: 50%.
Član 5.
Sastavni dijelovi dozimetra su:
1) garnitura kondenzatorske jonizacione komore;
2) elektrometar (mjerni uređaj);
3) uređaj za provjeru konstantnosti odziva jonizacione komore ili elektrometra.
Član 6.
garnituru kondenzatorske jonizacione komore čine kondenzatorska jonizaciona komora i zaštitna kapa.
Kondenzatorska jonizaciona komora mora ispunjavati sljedeće uslove:
1) struja curenja ne smije biti veća od +/- 1% jonizacione struje proizvedene minimalnom ekspozicionom dozom;
2) postradijaciono curenje ne smije biti veće od +/- 1% minimalne efektivne pokazane vrijednosti na elektrometru;
3) zavisnost od jačine ekspozicione doze ne smije biti veća od +/- 1% odziva u efektivnom obimu odgovarajuće mjerne veličine;
4) zračenje rasuto od zaštitne kape ne smije biti veće od +/- 10% jačine ekspozicione doze korisnog snopa;
5) uticaj razdvajanja jonizacione komore od elektrometra ne smije biti veće od +/-1% minimalne efektivne pokazane vrijednosti;
6) dugoročna stabilnost mora biti do +/-1% odziva godišnje za ma koji kvalitet zračenja.
Član 7.
Elektrometar određuje potencijalnu razliku između elektroda kondenzatorske jonizacione komore sa mjernom nesigurnošću boljom od +/-2%, uz nivo pouzdanosti od 1 (?).
Elektrometar mora ispunjavati sljedeće uslove:
1) niska kapacitivnost redapF;
2) visoka impendansa, preko 1014(om);
3) rezolucija ne veća od +/- 0,5% minimalnog očitavanja na skali;
4) drift nule ne veći od +/-1%;
5. nelinearnost ne veća od +/-1% odziva pri referentnom očitavanju na skali;
6) vrijeme odziva ispod 3s;
7) dugoročna stabilnost do +/-1% odziva godišnje, za ma koji kvalitet zračenja;
8) da promjena napona napajanja u obimu od -12% do +10% nominalne vrijednosti ne utiče na pokazivanje elektrometra za više od +/-1% efektivne pokazane vrijednosti.
Član 8.
Uređaj za provjeru konstantnosti odziva jonizacione komore ili elektrometra može da bude:
1) izvor električnog signala za provjeru stabilnosti elektrometra;
2) radioaktivni izvor za provjeru jonizacione komore, koji mora imati vrijeme poluraspada duže od pet godina, a čistoća radionukleida mora da bude takva da se stvarna aktivnost poslije perioda od tri godine ne razlikuje za više od +/-1,5% od očekivane vrijednosti, prema zakonu radioaktivnog raspada.
Član 9.
Jonizacione komore označavaju se prema maksimalnoj ekspozicionoj dozi koju mogu da izmjere.
Član 10.
Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom glasniku Republike Srpske".
Broj: 00/393-318/05
29. juna 2005. godine, Banja Luka
Direktor, Mr Petar Milašinović, s. r.