Na osnovu člana 85. stav 4. Zakona o hemikalijama ("Službeni glasnik Republike Srpske", broj 25/09) i člana 82. stav 2. Zakona o republičkoj upravi ("Službeni glasnik Republike Srpske", br. 118/08 i 11/09), ministar zdravlja i socijalne zaštite donosi

PRAVILNIK

O KRITERIJUMIMA ZA STAVLjANjE DETERGENATA NA TRŽIŠTE

(Objavljen u "Sl. glasniku RS", br. 8 od 8. februara 2010)

Član 1.

(1) Ovim pravilnikom uređuju se kriterijumi za stavljanje detergenata na tržište i uslovi biorazgradljivosti za surfaktanta u detergentu.
(2) Odredbe ovog pravilnika ne odnose se na surfaktante koji su i aktivne supstance u biocidnim proizvodima, a koji se koriste kao sredstva za dezinfekciju koja su regulisana Zakonom o biocidima ("Službeni glasnik Republike Srpske", broj 37/09).

Član 2.

Izrazi koji se koriste u ovom pravilniku imaju sljedeće značenje:
a) proizvođač je fizičko ili pravno lice sa sjedištem u Republici Srpskoj (u daljem tekstu: Republika) koje stavlja detergent na tržište, a može biti proizvođač, uvoznik, distributer koji djeluje kao uvoznik, lice koje pakuje ili bilo koje lice koje mijenja karakteristike detergenta ili surfaktanta za detergent ili mijenja način obilježavanja,
b) distributer je fizičko ili pravno lice sa sjedištem u Republici koje ne mijenja karakteristike, obilježavanje ili pakovanje detergenta ili surfaktanta za detergent i ne smatra se proizvođačem i
v) detergent za profesionalnu upotrebu predstavlja detergent namijenjen za pranje i čišćenje koje izvode specijalizovana lica upotrebom specifičnih proizvoda.

Član 3.

(1) Detergent se može staviti na tržište Republike ako surfaktant sadržan u tom detergentu ispunjava kriterijume potpune aerobne biorazgradljivosti definisane ovim pravilnikom i ako ostale prisutne hemikalije ispunjavaju uslove propisane Zakonom o hemikalijama.
(2) Detergent koji sadrži surfaktant koji ne ispunjava kriterijume potpune biorazgradljivosti može se u izuzetnim slučajevima koristiti za profesionalnu upotrebu pod uslovom da surfaktant ispunjava kriterijume primarne biorazgradljivosti definisane ovim pravilnikom.

Član 4.

Surfaktant u detergentu se smatra potpuno biorazgradljivim ako je stepen biorazgradljivosti (mineralizacije) najmanje 60% za 28 dana.

Član 5.

Metode ispitivanja potpune biorazgradljivosti su:
a) metoda analize neorganskog uljenika u zatvorenim posudama (CO2 headspacetest) - određivanje potpune aerobne biorazgradljivosti organskih jedninjenja u vodenoj sredini u skladu sa standardom BAS EN ISO 14593:2007 za kvalitet vode,
b) metoda određivanja nastalog ugljen dioksida (CO2) - modifikovanSturmtest,
v) metoda razrjeđenja,
g) metoda manometrijske respirometrije i
d) metoda određivanja biohemijske potrošnje kiseonika dvofaznim testom u zatvorenim bocama - određivanje potpune aerobne biorazgradljivosti organskih jedninjenja u vodenoj sredini u skladu sa standardomISO10708:1997 za kvalitet vode.

Član 6.

(1) Za određivanje potpune biorazgradljivosti, u zavisnosti od fizičkih karakteristika surfaktanta, može se, ukoliko je opravdano, koristiti i neka od sljedećih metoda:
a) određivanje smanjenja rastvorenog organskog ugljenika (dissolved organic carbon - DOC) i
b) modifikovana OECD skrining metoda određivanja smanjenjaDOC-a.
(2) Ukoliko se koriste metode iz stava 1. ovog člana, neophodan stepen biorazgradljivosti je 70% za 28 dana i on se smatra ekvivalentnim stepenu iz člana 4. ovog pravilnika.

Član 7.

(1) Surfaktant u detergentu se smatra primarno biorazgradljivim ako je stepen primarne biorazgradljivosti najmanje 80%.
(2) Primarna biorazgradljivost surfaktanta u detergentu mjeri se određivanjem stepena ostatka polaznog surfaktanta u biorazgrađenim rastvorima premaOECDmetodi.

Član 8.

(1) Metode ispitivanja primarne biorazgradljivosti su:
a) analitička metoda za određivanje anjon aktivnih surfaktanata - metilensko plavo aktivna supstanca (methylene blue active substance - MBAS),
b) analitička metoda za određivanje nejonogenih surfaktanta - bizmut aktivna supstanca (bismuth active substance - BiAS),
v) analitička metoda za određivanje katjon aktivnih surfaktanata - disulfin plavo aktivna supstanca (disulfine blue active substance - DBAS) i
g) analitička metoda za određivanje amfoternih surfaktanata - oranžII (orange II method).
(2) Za surfaktante na koje se ne mogu primijeniti metode iz stava 1. ovog člana ili su neke druge metode primjenjivije iz razloga veće preciznosti, treba koristiti odgovarajuće instrumentalne metode analize kao što su visokopritisna tečna hromatografija (high performance liquid chromatography - HPLC) ili gasna hromatografija (gas chromatography - GC).
(3) Uzorak čistog surfaktanta koji se analizira dostavlja proizvođač na zahtjev nadležne institucije.

Član 9.

Surfaktant koji ne ispunjava kriterijume primarne biorazgradljivosti navedene u članu 7. ovog pravilnika, ne može se staviti na tržište.

Član 10.

Laboratorije koje utvrđuju biorazgradljivost surfaktanta moraju obzbijediti sistem kvaliteta usklađen sa međunarodnim standardomEN ISO17025, domaćim standardomBAS ISO/IEC17025 ili sa Principima dobre laboratorijske prakse, uz obezbjeđenje akreditovane metode za ispitivanje biorazgradljivosti surfaktanta.

Član 11.

(1) Proizvođač sa sjedištem u Republici koji stavlja na tržište detergent koji sadrži surfaktant koji ispunjava kriterijume potpune biorazgradljivosti, podnosi Ministarstvu zdravlja i socijalne zaštite (u daljem tekstu: Ministarstvo) zahtjev za stavljanje detergenta na tržište.
(2) Zahtjev iz stava 1. ovog člana sadrži:
a) poslovno ime i sjedište proizvođača,
b) izvod iz sudskog registra,
v) sertifikat o izvršenom ispitivanju