Na osnovu člana 4. stav (1) Zakona o kontroli vanjskotrgovinskog prometa roba i usluga od strateške važnosti za sigurnost BiH ("Službeni glasnik BiH", broj 103/09), Ministarstvo vanjske trgovine i ekonomskih odnosa BiH objavljuje
ZAJEDNIČKI STAV VIJEĆA EVROPSKE UNIJE 2008/944/CFSP OD 08. DECEMBRA 2008. GODINE KOJIM SE UTVRUJU

PRAVILA

KOJIMA SE RUKOVODI KONTROLA IZVOZA VOJNE TEHNOLOGIJE I OPREME

(Objavljeno u "Sl. glasnik BiH", br. 30 od 19 aprila 2010)

VIJEĆE EVROPSKE UNIJE,
Obzirom na Ugovor o stvaranju Evropske unije, a posebno njegov član 15., u skladu s kojim:
(1) Države-članice namjeravaju nadograđivati Zajedničke kriterije usaglašene na Evropskim vijećima u Luksemburgu i Lisabonu 1991. i 1992. godine, te Kodeks postupanja Evropske unije u izvozu oružja, usvojen od strane Vijeća 1998. godine.
(2) Države-članice potvrđuju posebnu odgovornost Država koje izvoze vojnu tehnologiju i opremu.
(3) Države-članice su odlučne u uspostavi visokih zajedničkih standarda koji će se smatrati minimumom za upravljanje i ograničavanje u transferima vojne tehnologije i opreme od strane svih Država-članica i u jačanju razmjene relevantnih informacija u cilju postizanja veće transparentnosti.
(4) Države-članice su odlučne u sprečavanju izvoza vojne tehnologije i opreme koje bi se mogle koristiti za unutrašnju represiju ili međunarodnu agresiju, ili bi se njima moglo doprinijeti regionalnoj nestabilnosti.
(5) Države-članice namjeravaju jačati saradnju i promovirati približavanje u oblasti izvoza vojne tehnologije i opreme u okviru Zajedničke vanjske i sigurnosne politike (CFSP).
(6) Protiv nezakonitih transfera poduzete su dopunske mjere u obliku Programa EU za prevenciju i borbu protiv nezakonitog trgovanja konvencionalnim oružjem.
(7) Vijeće je 12. jula 2002. usvojilo Zajedničku akciju (2002/589/CFSP o doprinosu Evropske unije borbi protiv destabilizacijskog prikupljanja i širenja malokalibarskog oružja i lakog naoružanja.
(8) Vijeće je 23. juna 2003. usvojilo Zajednički stav 2003/468/CFSP2 o kontroli posredovanja u trgovini oružjem.
(9) Evropsko vijeće je u decembru 2003. usvojilo strategiju protiv širenja oružja za masovno uništenje, a u decembru 2005. strategiju za borbu protiv nezakonitog prikupljanja i trgovine malokalibarskim oružjem i lakim naoružanjem (SALW) i njegovom municijom, kojom se implicira povećan zajednički interes Država-članica Evropske unije za koordinirani pristup kontroli izvoza vojne tehnologije i opreme.
(10) 2001. godine je usvojen UN-ov Program akcije za prevenciju, borbu i iskorjenjivanje nezakonite trgovine malokalibarskim oružjem i lakim naoružanjem u svim njegovim aspektima.
(11) 1992. godine je osnovan Registar konvencionalnog oružja Ujedinjenih nacija.
(12) Države imaju pravo na transfer sredstava za samoodbranu, u skladu s pravima samoodbrane priznatim u Povelji UN-a.
(13) Potvrđuje se želja Država-članica za održavanjem odbrambene industrije u sklopu svoje industrijske baze, kao i u sklopu svojih odbrambenih napora.
(14) Jačanje evropske odbrambeno-tehnološke i industrijske baze, kojom se doprinosi provedbi Zajedničke vanjske i sigurnosne politike, posebno Zajedničke evropske sigurnosne i odbrambene politike, trebalo bi biti propraćeno saradnjom i približavanjem u oblasti vojne tehnologije i opreme.
(15) Države-članice namjeravaju jačati politiku izvozne kontrole Evropske unije za vojnu tehnologiju i opremu putem usvajanja ovog Zajedničkog stava, kojim se ažurira i zamjenjuje Kodeks postupanja Evropske unije u izvozu oružja, usvojen od strane Vijeća 08. juna 1998. godine.
(16) 13. juna 2000. godine, Vijeće je usvojilo Zajedničku vojnu listu Evropske unije, koja se redovno revidira, a kojom se po potrebi u obzir uzimaju i slične nacionalne i međunarodne liste.
(17) Unija mora osigurati dosljednost svojih vanjskih aktivnosti u cjelini, u kontekstu svojih vanjskih odnosa, u skladu s članom 3., paragraf dva, Ugovora; u tom smislu, Vijeće naglašava prijedlog Komisije za izmjene i dopune Uredbe Vijeća (EK) br. 1334/2000 od 22. juna 2000, kojim se uspostavlja režim Zajednice za kontrolu izvoza višenamjenskih stavki i tehnologije.
USVOJILO JE OVAJ ZAJEDNIČKI STAV:

Član 1.

1. Svaka Država-članica vrši ocjenjivanje prijava za izdavanje izvoznih dozvola koje su joj podnesene za stavke na Zajedničkoj vojnoj listi EU spomenutoj u članu 12. od slučaja do slučaja, te na osnovu kriterija iz člana 2.
2. Prijave za izdavanje izvoznih dozvola spomenute u paragrafu 1. obuhvataju:
- prijave za izdavanje dozvola za fizički izvoz, uključujući i one u svrhu licencirane proizvodnje vojne opreme u trećim zemljama,
- prijave za izdavanje dozvola za posredovanje u trgovini,
- prijave za izdavanje "tranzitnih" ili "prekrcajnih" dozvola,
- prijave za izdavanje dozvola eventualnih nematerijalnih transfera softvera i tehnologija putem elektronskih medija, telefaksa ili telefona.
U zakonodavstvu Država-članica naznačava se u kom slučaju je u odnosu na te prijave potrebna izvozna dozvola.

Kriteriji

Član 2.

1. Kriterij broj jedan: Poštivanje međunarodnih obaveza i opredjeljenja Država-članica, posebno sankcija usvojenih od strane Vijeća sigurnosti UN-a ili Evropske unije, sporazuma o neširenju naoružanja i drugih subjekata, kao i drugih međunarodnih obaveza.
Izvozna dozvola se uskraćuje ako odobravanje ne bi bilo u skladu s, između ostalog:
a) međunarodnim obavezama Država-članica i njihovim opredjeljenjima u smislu provedbe embarga na oružje Ujedinjenih nacija, Evropske unije i Organizacije za sigurnost i saradnju u Evropi;
b) međunarodnim obavezama Država-članica u okviru Ugovora o neširenju nuklearnog naoružanja, Konvencije o biološkom i toksičnom oružju i Konvencije o hemijskom oružju;
c) opredjeljenja Država-članica da ne izvoze nikakve oblike protivpješadijskih mina;
d) opredjeljenja Država-članica u okviru Australijske grupe, Režima za kontrolu tehnologije projektila,Zanggerovogkomiteta, Grupe nuklearnih dobavljača,Wassenaarovogaranžmana i Haškog kodeksa postupanja protiv širenja balističkih projektila.
2. Kriterij broj dva: Poštivanje ljudskih prava u zemlji konačnog odredišta, kao i poštivanje od strane te zemlje međunarodnog humanitarnog prava.
- Nakon ocjenjivanja stava zemlje-primatelja u odnosu na relevantne principe ustanovljene međunarodnim instrumentima za ljudska prava, Države-članice:
a) uskraćuju izvoznu dozvolu ako postoji jasan rizik da bi se vojna tehnologija ili oprema za izvoz mogla koristiti za unutrašnju represiju;
b) primjenjuju poseban oprez i budnost kod izdavanja dozvola, od slučaja do slučaja i uzimajući u obzir prirodu vojne tehnologije i opreme, prema zemljama gdje su nadležni organi Ujedinjenih nacija, Evropske unije ili Vijeća Evrope ustanovili ozbiljna kršenja ljudskih prava;
U tu svrhu, tehnologija ili oprema koja bi se mogla koristiti za unutrašnju represiju uključuje, između ostalog, tehnologiju ili opremu gdje postoje dokazi o upotrebi te ili slične tehnologije ili opreme za unutrašnju represiju od strane predloženog krajnjeg korisnika, ili gdje postoji razlog da se vjeruje da će ta tehnologija ili oprema biti otuđena od deklariranog krajnjeg korisnika ili krajnjeg korisnika i upotrebljavati se za unutrašnju represiju. U skladu s članom 1. ovog Zajedničkog stava, pažljivo će se razmatrati priroda tehnologije ili opreme, posebno ako je ona namijenjena za svrhe unutrašnje sigurnosti. Unutrašnja represija uključuje, između ostalog, mučenje i drugo surovo, neljudsko i ponižavajuće ponašanje ili kažnjavanje, samovoljna ili smaknuća po kratkom postupku, nestanke, samovoljno zatvaranje i druga veća kršenja ljudskih prava i osnovnih sloboda predviđenih u relevantnim instrumentima ljudskih prava, uključujući tu i Univerzalnu deklaraciju o ljudskim pravima i Međunarodnu povelju o građanskim i političkim pravima.
- Nakon ocjenjivanja stava države-primatelja u odnosu na relevantne principe ustanovljene u instrumentima međunarodnog humanitarnog prava, Države-članice:
c) uskraćuju izvoznu dozvolu ako postoji jasan rizik da bi se vojna