Na osnovu člana 130. Zakona o radu ("Službeni glasnik Republike Srpske", broj 38/00) i člana 65. Opšteg kolektivnog ugovora ("Službeni glasnik Republike Srpske", broj 27/06), Sindikat radnika građevinarstva i stambeno-komunalnih djelatnosti Republike Srpske i Udruženje poslodavaca komunalnih i uslužnih djelatnosti Republike Srpske zaključuju

POSEBAN KOLEKTIVNI UGOVOR

ZA STAMBENO-KOMUNALNE I USLUŽNE DJELATNOSTI REPUBLIKE SRPSKE

(Objavljen u "Sl. glasniku RS", br. 95 od 29. septembra 2006)

I- OPŠTE ODREDBE

Član 1.

(1) Ovim posebnim kolektivnim ugovorom (u daljem tekstu: Kolektivni ugovor) u skladu sa Zakonom o radu i
Opštim kolektivnim ugovorom uređuju se prava i obaveze iz rada i po osnovu rada radnika u preduzeću iz oblasti stambeno-komunalnih i uslužnih djelatnosti Republike Srpske.
(2) Ovaj kolektivni ugovor odnosi se na sve zaposlene i poslodavce koji u skladu sa Zakonom o klasifikaciji djelatnosti ("Službeni glasnik Republike Srpske", broj 113/04) pripadaju oblastima stambeno-komunalnih i uslužnih djelatnosti na teritoriji Republike Srpske, kao i one pravne subjekte koji su naknadno pristupili ovom kolektivnom ugovoru u skladu sa članom 129. stav 1. Zakona o radu ("Službeni glasnik Republike Srpske", broj 38/00).

Član 2.

(1) Pojedinačnim kolektivnim ugovorom uređuju se prava i obaveze iz rada i po osnovu rada na nivou preduzeća ili više povezanih preduzeća (holding, trustovi, grupacije i dr.).
(2) Pojedinačnim kolektivnim ugovorom iz stava 1. ovog člana smatra se ugovor zaključen između sindikata preduzeća i poslodavca.
(3) Pojedinačnim kolektivnim ugovorom ne može se utvrditi manji obim prava radnika od prava koja su utvrđena Zakonom o radu, Opštim kolektivnim ugovorom, Kolektivnim ugovorom i konvencijama Međunarodne organizacije rada.

II- ZAKLjUČIVANjE I PRIMJENA UGOVORA O RADU

1. Forma i sadržina ugovora o radu

Član 3.

(1) Ugovor o radu se zaključuje između radnika i poslodavca na način i u postupku utvrđenom Zakonom o radu, Opštim i Kolektivnim ugovorom.
(2) Ugovor o radu mora da sadrži podatke o sljedećem:
a) nazivu i sjedištu poslodavca,
b) imenu, prezimenu, stručnoj spremi i prebivalištu, odnosno boravištu radnika,
v) datumu stupanja radnika na rad,
g) radnom mjestu na kome se radnik zapošljava i mjestu rada sa podacima o dužini i rasporedu radnog vremena,
d) plati, novčanim naknadama i drugim primanjima radnika po osnovu rada,
đ) dužini godišnjeg odmora,
e) trajanju ugovora, ako se zaključuje ugovor o radu na određeno vrijeme.
(3) Pored opštih uslova za zaključivanje ugovora o radu predviđenih Zakonom o radu, Opštim i Kolektivnim ugovorom poslodavac može utvrditi posebne uslove:
a) vrstu i stepen stručne spreme,
b) posebna specijalistička zvanja,
v) radno iskustvo ako je potrebno za obavljanje samostalnih poslova čije trajanje ne može iznositi manje od šest mjeseci niti duže od pet godina,
g) posebnu zdravstvenu sposobnost za određene poslove za koje se zaključuje ugovor o radu.
(4) Strani državljanin i lice bez državljanstva može zaključiti ugovor o radu, ako ispunjava uslove predviđene Zakonom o radu, Opštim i Kolektivnim ugovorom i opštim aktom poslodavca.

2. Probni rad

Član 4.

(1) Pojedinačnim kolektivnim ugovorom na nivou preduzeća i Pravilnikom o sistematizaciji radnih mjesta utvrdiće se radna mjesta za koje je prije zaključivanja ugovora o radu potreban probni rad.
(2) Poslodavac je dužan svakom radniku sa kojim je zaključio ugovor o probnom radu, za vrijeme trajanja tog rada, obezbijediti stručan nadzor i praćenje njegovog rada radi ocjenjivanja.
(3) Lica koja vrše stručan nadzor i ocjenjivanje moraju imati najmanje kvalifikaciju i stepen stručne spreme radnika čiji rad nadziru, kao i radno iskustvo na tim poslovima i kod tog poslodavca.
(4) Ocjena probnog rada vrši se svakodnevno, a konačana ocjena rezultata daje se poslodavcu istekom probnog rada.
(5) Ukoliko je radnik zadovoljio na poslovima radnog mjesta za vrijeme probnog rada sa poslodavcem zaključuje ugovor o radu.
(6) Probni rad može trajati do 90 dana, zavisno od vrste i složenosti poslova na radnom mjestu, čije trajanje određuje poslodavac.

Član 5.

(1) Poslodavac, takođe, može prije zaključivanja ugovora o radu sa radnikom izvršiti provjeravanje njegovih stručnih i radnih sposobnosti za obavljanje poslova određenog radnog mjesta.
(2) Provjeravanje se vrši izvršenjem određenih poslova, odnosno određenih zadataka radnog mjesta, testiranjem ili drugim vidom praktičnog rada koje odredi poslodavac.

Član 6.

(1) Prethodno provjeravanje stručnih i radnih sposobnosti i ocjenu probnog rada vrši komisija koju imenuje organ nadležan za donošenje odluke o prijemu radnika na rad. ,
(2) Komisija se imenuje od tri člana. Protiv ocjene stručnih i radnih sposobnosti radnika ne može se uložiti prigovor, ali u prigovoru protiv odluke o prijemu radnika mogu se iznijeti razlozi koji se odnose na provjeravanje stručnih sposobnosti.

3. Stručno obrazovanje i usavršavanje radnika

Član 7.

(1) Poslodavac je dužan da u skladu sa promjenama u procesu rada, tehničko-tehnološkim unapređenjima ili potrebama organizacije rada, obezbijedi stručno obrazovanje i usavršavanje radnika.
(2) Poslodavac koji nije radniku obezbijedio dopunsko osposobljavanje, stručno obrazovanje i usavršavanje, u skladu sa zahtjevima procesa rada, nema pravo na obeštećenje u slučaju materijalne štete koja nastane kao posljedica nestručnog rada, niti radnik po tom osnovu može trpjeti druge štetne posljedice.

4. Raspoređivanje radnika u posebnim uslovima

Član 8.

(1) Radnik je dužan, privremeno, obavljati poslove koji ne odgovaraju ni vrsti ni stepenu njegovog stručnog obrazovanja, znanja i radnog iskustva u slučaju više sile (prirodnih i drugih nesreća u kojima je ugrožen život i zdravlje ljudi i imovina, spašavanja ljudskih života i zdravlja, iznenadnog kvara sirovina i materijala koji prouzrokuju potpun ili djelimičan zastoj radnog procesa kod poslodavca), ako je osposobljen za rukovanje sredstvima rada i zaštite na radu na poslovima koje je dužan privremeno obavljati.
(2) Privremeni raspored može trajati najduže tri mjeseca u toku godine.
(3) Radnik za vrijeme obavljanja poslova iz st. 1. i 2. ovog člana ima pravo na platu svog radnog mjesta, odnosno platu koja je za njega povoljnija.

5. Raspored radnika u drugom mjestu

Član 9.

Poslodavac može radnika, za vrijeme trajanja ugovora o radu, uputiti na rad u drugo mjesto:
a) ako upućivanje ne utiče štetno na zdravlje radni ka,
b) ako putovanje u mjesto rada i povratka u mjesto prebivališta radnika, u normalnim uslovima i sredstvima prevoza, ne traje duže od tri časa, a za majke radnice, sa djetetom od tri do sedam godina, duže od dva časa dnevno.

Član 10.

(1) Poslodavac može radnika za vrijeme trajanja ugovora o radu privremeno uputiti na rad u druga mjesta u Bosni i Hercegovini gdje ima svoja radilišta, pogone ili druge organizacione dijelove, pod uslovom da mu obezbijedi:
a) najmanje smještaj sa osnovnim higijenskim uslovima za boravak,
b) najmanje dva besplatna topla obroka u radne dane kao i terenski dodatak,
v) naknadu troškova putovanja za posjetu porodici, najmanje jednom u mjesecu.
(2) Poslodavac, u slučaju potrebe, može rasporediti radnika na gradilište van Bosne i Hercegovine na način i pod uslovima koji su regulisani važećim zakonima i kolektivnim ugovorima.
(3) Radnica za vrijeme trudnoće ili radnica koja ima dijete do osam godina starosti ne može se uputiti na rad u drugo mjestu u smislu prethodnog stava, ukoliko ona to ne zahtijeva.

6. Rad pripravnika

Član 11.

(1) Pripravnikom se smatra lice koje je završilo srednju, višu ili visoku školu, a koje se prvi put zapošljava u svom stručnom zanimanju, a kome je u skladu sa zakonom uslov za samostalan rad položen stručni ispit ili prethodno radno iskustvo u njegovom stručnom zanimanju.
(2) Poslodavac može zaključiti ugovor o radu na određeno vrijeme s pripravnikom u trajanju do jedne godine.
(3) Izuzetno, poslodavac može pripravnika primiti na obavljanje pripravničkog staža i bez zaključivanja ugovora o radu (volonterski rad), ako je pripravnički ispit ili radno iskustvo uslov za zaključivanje ugovora o radu.
(4) Radnik koji se prima na rad u svojstvu pripravnika dužan je da istekom određenog vremena položi stručni ili drugi odgovarajući ispit.
(5) Pripravnički staž za lica sa završenom srednjom stručnom spremom traje šest mjeseci, a za lica sa završenom višom stručnom spremom devet mjeseci i visokom stručnom spremom pripravnički staž traje godinu dana.
(6) Stručno osposobljavanje pripravnika vrši se po posebnom programu za osposobljavanje za samostalan rad pripravnika koji donosi poslodavac.
(7) Poslodavac je dužan da pripravnika upozna sa sadržinom i načinom praćenja osposobljavanja pripravnika.
(8) Nakon isteka pripravničkog staža u roku od trideset dana, pripravnik polaže stručni ispit pred komisijom koju odredi poslodavac vodeći računa o stručnoj spremi članova komisije.
(9) O položenom ispitu pripravniku se izdaje uvjerenje.
(10) Za vrijeme trajanja pripravničkog staža pripravnik ima sva prava u skladu sa Zakonom o radu, Opštim i Kolektivnim ugovorom.