PLAN

ZAŠTITE I SPASAVANjA OD POŽARA U REPUBLICI SRPSKOJ U 2007. GODINI

(Objavljen u "Sl. glasniku RS", br. 8 od 8. februara 2007)

I- IZVOD IZ PROCJENE UGROŽENOSTI TERITORIJE REPUBLIKE SRPSKE OD POŽARA

Analizom rada vatrogasnih jedinica utvrđeno je da većina nije osposobljena za gašenje srednjih i većih požara i spasavanje ljudi i imovine ugroženih požarom. Vatrogasne jedinice nisu popunjene prema važećim standardima, a 103 vatrogasca nemaju položen vatrogasni ispit.
Osposobljenost građana za gašenje požara, rukovanje protivpožarnim sredstvima, svijest o potrebi pridržavanja i sprovođenja preventivnih mjera zaštite je na niskom nivou.
Na području većine opština u Republici djeluju profesionalne teritorijalne i preduzetne vatrogasne jedinice, odnosno dobrovoljne teritorijalne i druge vatrogasne jedinice u sastavu vatrogasnih društava. U Republici ukupno djeluju 34 vatrogasne jedinice, od čega 24 profesionalne teritorijalne jedinice i 10 dobrovoljnih teritorijalnih vatrogasnih jedinica, sa ukupno 929 aktivnih članova. Pojedine opštine imaju formirane vatrogasne jedinice u preduzećima, koje bi trebalo da budu korišćene i za gašenje požara na čitavoj teritoriji opštine, što se u dosadašnjoj praksi pokazalo kao neefikasno.
Tehnička opremljenost vatrogasnih jedinica je loša. Nedostaju vozila, cisterne, hidrantski nastavci, kao i
sve vrste aparata za gašenje. Postojeća vatrogasna vozila i oprema je starija od deset godina, a prema izvještajima opštinskih organa civilne zaštite, pojedina vozila su u upotrebi 30 i više godina. Veći broj vozila, kao i opreme je neispravan ili je sumnjive tehničke ispravnosti. To dovodi u pitanje efikasnost materijalno-tehničkih sredstava, kao i njihovu bezbjednu upotrebu. Broj hidranata je nedovoljan, a stanje opreme i njena kompletnost nezadovoljavajuća.
Starosna struktura vatrogasaca je nepovoljna, jer gotovo 34% ima preko 41 godinu. Ublažavanje ovog problema moguće je dosljednom primjenom člana 46. Zakona o zaštiti od požara ("Službeni glasnik Republike Srpske", br. 16/95, 16/02 i 2/05), koji reguliše uslove prijema vatrogasaca u vatrogasne jedinice. U narednom periodu mogu se očekivati određeni pozitivni pomaci u pogledu tehničkog opremanja vatrogasnih jedinica korišćenjem finansijskih sredstava izdvojenih po osnovu člana 76. Zakona o zaštiti od požara ("Službeni glasnik Republike Srpske", br. 16/95, 16/02 i 2/05), prema kome je, zaključno sa 31. oktobrom 2006. godine, na račune opština uplaćeno oko 3,06 miliona KM, a na račun Vatrogasnog saveza Republike Srpske oko 2,04 miliona KM raspoloživih za tehničko opremanje vatrogasnih jedinica.
U cilju poboljšanja postojećeg stanja, postoji realna potreba da se formira, opremi i obuči specijalizovana profesionalna vatrogasna jedinica civilne zaštite u nadležnosti Republike, koja će moći djelovati na čitavoj njenoj teritoriji, a i šire, posebno radi gašenja šumskih požara većih razmjera.
Na teritoriji Republike postoji relativno gusta osnovna i alternativna putna mreža. Međutim, većina puteva je u lošem stanju, a samo manji dio se obnavlja i proširuje. Putevi su oštećeni i uski, prohodnost je slaba, što u svakom slučaju predstavlja otežavajuću okolnost sa aspekta efikasne upotrebe vatrogasnih jedinica.
S obzirom na to da u Republici postoji visoka osjetljivost na požare, kao i visok stepen ugroženosti određenih kategorija šuma od požara, angažovanje postojećih vatrogasnih jedinica nije efikasno, uz napomenu, da je nivo organizovanosti mjera protivpožarne zaštite u šumskim gazdinstvima bolji i kvalitetniji nego u prethodnom periodu. Pored toga, ostvareni nivo mjera protivpožarne zaštite je nizak.
Lokalne snage protivpožarne zaštite uglavnom mogu sanirati manje požare. Kod požara većih razmjera neophodno je tražiti pomoć susjednih i drugih gradova-opština i ostalih subjekata zaštite i spasavanja, kao što su oružane snage, MUP i slično.
Angažovanje vatrogasnih jedinica koje su organizovane u privrednim društvima na teritoriji matične opštine pokazalo se neefikasnim, iako su Zakonom o
civilnoj zaštiti Republike Srpske gradonačelniku-načelniku grada - opštine data ovlašćenja da upotrebljava sve vatrogasne jedinice na teritoriji opštine, prema svojoj procjeni.
Radi otklanjanja navedenih slabosti u vatrogasnim jedinicama, odnosno u sistemu protivpožarne zaštite uopšte, potrebno je preduzeti sljedeće mjere:
- realizovati različite programe opremanja i obuke specijalizovanih vatrogasnih jedinica civilne zaštite na cijelom području Republike;
- poboljšati starosnu strukturu jedinica prijemom mlađih vatrogasaca;
- planski i neprekidno podizati nivo obučenosti i osposobljenosti vatrogasnih jedinpca civilne zaštite:
- sistematski sprovoditi preventivne mjere protivpožarne zaštite, razvijati svijest o potrebi da se svaki pojedinac treba pridržavati tih mjera (putem medija, izdavanjem brošura. štampanjem letaka, sprovođenjem obuke i slično);
- masovnijom edukacijom osposobiti i obučiti stanovništvo u rukovanju sredstvima za gašenje požara;
- eksploataciju šuma i uspostavljanje šumskog reda vršiti u skladu sa zakonom i podzakonskim propisima i izvršiti popravku šumskih komunikacija u svim kategorijama šuma sa visokim stepenom rizika od požara.
Požar može nastati u svakom naseljenom mjestu, privrednom objektu, skladištu i slično, kao i na šumskom zemljištu. Teško je predvidjeti njegove posljedice, ali se mogu preduzeti mjere da se one ublaže. Realizacijom preventivnih mjera zaštite, koje treba da budu sveobuhvatne i planske, mogu se stvoriti objektivni uslovi da se mogućnost izbijanja požara svede na najmanju moguću mjeru.

II- OBEZBJEĐENjE NORMATIVNIH I OPŠTIH PRETPOSTAVKI ZA OSTVARIVANjE PLANA ZAŠTITE I SPASAVANjA OD POŽARA

1.
Svi gradovi - opštine, na osnovu iskustava tokom proteklih požarnih sezona, dužni su ažurirati važeće procjene ugroženosti i planove zaštite od požara, odnosno izvršiti usklađivanje i ažuriranje baze podataka.
Izvršilac zadatka: grad - opština.
Učesnici: Ministarstvo unutrašnjih poslova, Vatrogasni savez Republike Srpske, RUCZ RS.
Rok: 31. mart 2007. godine.
2.
U svim gradovima - opštinama održati sjednice štabova civilne zaštite sa subjektima od značaja za sprovođenje mjera zaštite i spasavanja od požara u cilju pripreme protivpožarne sezone u 2007. godini. Na sjednicama usvojiti plan rada štaba civilne zaštite na sprovođenju preventivnih i operativnih mjera zaštite od požara u 2007. godini, predložiti i donijeti finansijski plan grada - opštine za sprovođenje zadataka iz ove oblasti i plan operativnog sprovođenja Plana zaštite i spasavanja od požara u Republici Srpskoj u 2007. godini (u daljem tekstu: Plan) za svoje područje, sa ažurnim pregledom subjekata zaštite od požara na području grada - opštine, a sve u cilju pravovremene pripesme za sprovođenje planiranih mjera.
Izvršilac zadatka: grad - opština,
Učesnici: Ministarstvo unutrašnjih poslova, Vatrogasni savez Republike Srpske, RUCZ RS.
Rok: 31. mart 2007. godine.
Planove operativnog sprovođenja Plana dostaviti Republičkoj upravi civilne zaštite Republike Srpske.
3.
Ažurirati važeće planove osmatranja, obavještavanja i nadzora šuma, niskog rastinja, usjeva, kao i građevinskih objekata kojima prijeti povećana opasnost od nastajanja i širenja požara, uključujući mjere kontrole i praćenja lica koja se kreću kroz šumske komplekse za vrijeme visoke opasnosti od nastaJanja i širenja požara, te ih dostaviti nadležnom vatrogasnom starješini.
Sredstva za realizaciju ovog zadatka treba da obezbijede pravna lica koja su vlasnici ili korisnici površine ili građevinskog objekta kojima upravljaju, odnosno organi lokalne uprave za prostore u vlasništvu fizičkih lica.
Izvršioci zadatka: JPŠ "Šume Republike Srpske" a.d. Sokolac, javne ustanove koje upravljaju nacionalnim parkovima i zaštićenim područjima, industrijske plantaže, grad - opština.
Učesnici: Ministarstvo unutrašnjih poslova, Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i