Na osnovu člana 8. Zakona o statistici Bosne i Hercegovine ("Službeni glasnik BiH", broj 26/04 i 42/04), a u skladu sa Zakonom o jedinstvenoj evidenciji prostornih jedinica ("Službeni list RBiH" br. 2/92 i 13/94) i Zakonom o jedinstvenoj evidenciji prostornih jedinica ("Službeni list SFRJ", br. 18/88), koji se primjenjuje u skladu sa AneksomIIUstava Bosne i Hercegovine, direktor Agencije za statistiku Bosne i Hercegovine propisuje

METODOLOGIJU

ZA UVOĐENjE I VOĐENjE JEDINSTVENE EVIDENCIJE I JEDINSTVENOG REGISTRA PROSTORNIH JEDINICA

(Objavljeno u "Sl. glasnik BiH", br. 45 od 07 juna 2011)

1. UVODNE NAPOMENE

Ovom Metodologijom uređuje se način uvođenja i vođenja podataka o prostornim jedinicama. Izvor podataka o prostornim jedinicama čine Ustav Bosne i Hercegovine, ustavi entiteta Bosne i Hercegovine, ustavi kantona Federacije Bosne i Hercegovine, zakoni, odluke, rješenja i drugi akti tijela nadležnih za njihovo donošenje, te postojeći podaci o prostornim jedinicama korišteni u Popisu stanovništva, stanova i domaćinstava 1991. godine.

2. CILj

Cilj uvođenja i vođenja Jedinstvene evidencije i Jedinstvenog registra prostornih jedinica jeste da se na jedinstven način jednoznačno odredi prostor i identifikacija postojećih, kao novoformiranih prostornih jedinica u Bosni i Hercegovini. Također, da se postojeće prostorne jedinice urede i na jedinstven način vode radi efikasnijeg i racionalnijeg korištenja.
Jedinstveni registar i Jedinstvena evidencija prostornih jedinica omogućava:
1. Evidenciju, prikupljanje, obradu, prezentaciju i korištenje prostornih jedinica u informacionom sistemu Bosne i Hercegovine
2. Uporedivost podataka u vremenu bez obzira na promjenu teritorije posmatrane prostorne jedinice (administrativno-teritorijalne podjele i dr.)
3. Međusobno povezivanje podataka iz različitih izvora za posmatranu prostornu jedinicu
4. Vođenje registra stanovništva; bez Jedinstvenog registra prostornih jedinica na teritoriji Bosne i Hercegovine ne bi bilo efikasno zasnovano na savremenim principima
5. Pripremu, provođenje i sumiranje rezultata Popisa stanovništva, stanova i domaćinstava i raznih anketnih istraživanja koja će se provoditi poslije uvođenja Jedinstvene evidencije i Jedinstvenog registra prostornih jedinica. Uvođenjem navedenih registara omogućava brzo pregrupisavanje ranijih popisa na teritoriju posmatrane prostorne jedinice tekućeg popisa i obrnuto i pored vremenskih razmaka između njih od po 10, 20 i više godina.

3. SADRŽAJ JEDINSTVENE EVIDENCIJE I JEDINSTVENOG REGISTRA PROSTORNIH JEDINICA

Jedinstvena evidencija za svaku prostornu jedinicu sadrži slijedeće podatke od interesa za Bosnu i Hercegovinu:
1. naziv, ime i matični broj
2. prikaz granica i izvor podataka o granicama
3. podaci o prostornim jedinicama sa kojom se povezuje
4. posebni podaci (status, sjedište i dr.)
5. vrsta promjene, izvor i datum promjene.

4. JEDINICE JEDINSTVENE EVIDENCIJE I JEDINSTVENOG REGISTRA PROSTORNIH JEDINICA

Jedinstveni registar prostornih jedinica obuhvata slijedeće prostorne jedinice: entitete, kantone1, distrikt, općine, gradove, katastarske općine, naseljena mjesta, mjesne zajednice2 i statističke krugove.
Tabela 1
Fusnota
(1) Kanton je federalna jedinica FBiH.
(2) Mjesna zajednica je jedinica mjesne samouprave i kao takva postoji na teritoriji FBiH.
1. Entitet
Bosna i Hercegovina je prostorna jedinica koja u svom sastavu ima entitete Republika Srpska i Federacija Bosne i Hercegovine. Entitet ima svu vlast, nadležnosti i odgovornosti koje Ustavom Bosne i Hercegovine nisu date u isključivu nadležnost institucijama Bosne i Hercegovine. Područje entiteta definisano je entitetskom linijom razgraničenja sa pripadajućim područjima gradova i jedinica lokalne samouprave.
2. Distrikt
Distrikt Brčko BiH, odlukom Međunarodnog arbitražnog tribunala, uspostavljen je 8. marta 2000. godine i on je posebna teritorijalna jedinica.
3. Kanton
Kanton je federalna jedinica Federacije BiH koja vodi računa o etničkom, ekonomsko-funkcionalnom, prirodno-geografskom i komunikacijskom principu, a sastoji se iz više općina. Naziv kantona određuje se isključivo prema gradovima koji su sjedište kantonalne vlasti ili prema regionalnim geografskim karakteristikama. Granice između kantona utvrđuju se prema granicama rubnih naseljenih mjesta kantona. Izuzetno, ako je uslijed gradnje objekta to neophodno, granica između kantona može se utvrditi i mimo granice naseljenog mjesta.
4. Grad
Grad je teritorijalna jedinica koja predstavlja koherentnu geografsku, historijsku, administrativnu, socijalnu i ekonomsku cijelinu sa odgovarajućim nivoom razvoja. Za područje dvije ili više općina, koje su urbano i teritorijalno povezane svakodnevnim potrebama građana, formira se grad kao jedinica lokalne uprave i samouprave, u skladu sa zakonom.
5. Općina
Općina je osnovna teritorijalna jedinica lokalne samouprave koja predstavlja prirodnu, geografsku, ekonomsku i društvenu cjelinu, a koja se formira za dio naseljenog mjesta, za jedno ili više naseljenih mjesta međusobno povezanih zajedničkim interesima stanovništva koji su uvjetovani prostorom, blizinom i komunikacijama.
6. Mjesna zajednica
Mjesna zajednica je jedinica mjesne samouprave. Mjesna zajednica se osniva:
- za jedno naselje, naseljeno mjesto;
- više međusobno povezanih manjih naselja, naseljenih mjesta ili
- za dio većeg naselja, naseljenog mjesta.
7. Katastarska općina
Katastarska općina je katastarska teritorijalna jedinica koja obuhvata, po pravilu područje jednog naseljenog mjesta. Naziv i granica katastarske općine određuje se zakonom.
8. Naseljeno mjesto
Naseljeno mjesto je dio područja jedinice lokalne samouprave koje ima izgrađene objekte za stanovanje, osnovnu komunalnu infrastrukturu i druge objekte neophodne za zadovoljavanje potreba stanovnika nastanjenih na njegovom području.
Naseljeno mjesto je teritorijalna jedinica koja po pravilu obuhvata jedno ili više naselja sa područjem koje pripada tom naseljenom mjestu.
Naseljeno mjesto može pripadati samo jednoj općini. Na području jedne općine dva ili više naseljenih mjesta ne mogu imati isti naziv.
Naseljeno mjesto u statističkom značenju, čini jedan ili više statističkih krugova.
Nazivi naseljenih mjesta utvrđuju se zakonom.
9. Statistički krug
Statistički krug je statistička prostorna jedinica. Statistički krugovi su nastali 1959. godine i cijela Bosna i Hercegovina pokrivena je mrežom statističkih krugova. Pred svaki Popis stanovništva vrši se revizija i ažurisanje statističkih krugova. Statistički krug može pripadati samo jednom naseljenom mjestu i katastarskoj općini. Svi statistički krugovi, u vrijeme formiranja mreže statističkih krugova u Bosni i Hercegovini, uklopili su se u granice katastarskih općina. Novim geodetskim premjerom pojedinih općina vršena je i nova podjela katastarskih općina koje se nisu uvijek uklopile u granice statističkih krugova. U slučajevima kada su manja odstupanja (nenaseljenog dijela zemljišta) vrši se korekcija statističkog kruga pripajanjem onom statističkom krugu koji se uklapa u granice katastarske općine. Obzirom da je Bosna i Hercegovina podijeljena na dva entiteta, gdje linija razgraničenja nije pratila granice općina i naseljenih mjesta, nego je iste presjecala, vršiti će se podjela prostornih jedinica, kao i usklađivanje istih. Ovo usklađivanje bi trebale uraditi entitetske geodetske uprave, u saradnji sa Ministarstvom civilnih poslova, obzirom da na državnom nivou ne postoji zajednička geodetska uprava koja bi mogla koordinirati ovo usaglašavanje između dva entiteta.

5. JEDINICE JEDINSTVENE EVIDENCIJE KOJE NISU OBUHVAĆENE JEDINSTVENIM REGISTROM

Jedinice Jedinstvene evidencije koje nisu obuhvaćene Jedinstvenim registrom su popisni