Na osnovu člana 129. st. 1. i 2. Zakona o radu Republike Srpske ("Službeni glasnik Republike Srpske", br. 38/00, 40/00, 47/02, 38/03, 66/03 i 27/07) i čl. 3. i 65. Opšteg kolektivnog ugovora ("Službeni glasnik Republike Srpske", broj 27/06), Sindikat metalske industrije i rudarstva Republike Srpske, s jedne strane, i poslodavci iz metalske industrije i rudarstva s druge strane, zaključuju

KOLEKTIVNI UGOVOR

ZA ZAPOSLENE U OBLASTI METALSKE INDUSTRIJE I RUDARSTVA REPUBLIKE SRPSKE

(Objavljen u "Sl. glasniku RS", br. 63 od 18. jula 2007)

I- OPŠTE ODREDBE

Član 1.

(1) Kolektivnim ugovorom za zaposlene u oblasti metalske industrije i rudarstva Republike Srpske (u daljem tekstu: Kolektivnim ugovorom) uređuju se prava, obaveze i odgovornosti radnika i poslodavaca koja proističu iz rada i po osnovu rada, međusobni odnosi radnika i poslodavaca, kao i druga pitanja koja nisu na potpun i cjelovit način uređena Zakonom o radu i Opštim kolektivnim ugovorom, postupak kolektivnog pregovaranja, sastav i način rada tijela ovlašćenih za mirno rješavanje kolektivnih sporova između radnika i poslodavaca, međusobni odnosi učesnika u zaključivanju Kolektivnog ugovora i druga pitanja od značaja za uređivanje odnosa između radnika i poslodavca.
(2) Odredbama ovog kolektivnog ugovora ne može se utvrditi manji obim prava od prava koja su određena Zakonom o radu i Opštim kolektivnim ugovorom.

Član 2.

(1) Ovaj kolektivni ugovor odnosi se na njegove potpisnike, za radnike članove sindikata metalske industrije i rudarstva Republike Srpske.
(2) Isti se može proširiti i na pravne subjekte koji nisu učestvovali u njegovom zaključivanju, a koji naknadno pristupe ovom kolektivnom ugovoru.
(3) Ministarstvo za rad može proširiti Kolektivni ugovor i na pravne subjekte koji nisu učestvovali u njegovom zaključivanju.

Član 3.

Pojedinačnim kolektivnim ugovorom, kao i Pravilnikom o radu, detaljnije se razrađuju određena pitanja, prava i obaveze iz rada i po osnovu rada, ali se ne mogu utvrditi u manjem obimu od onoga koji je utvrđen Zakonom o radu, Opštim kolektivnim ugovorom i ovim kolektivnim ugovorom.

II- ZAKLjUČIVANjE I PRIMJENA UGOVORA O RADU

1. Uslovi za zaključivanje ugovora o radu

Član 4.

(1) Ugovor o radu se zaključuje između radnika i poslodavca na način i u postupku utvrđenim Zakonom o radu i Opštim kolektivnim ugovorom.
(2) Poslodavac je dužan omogućiti radniku prije stupanja na rad da se upozna sa propisima o radnim odnosima, organizacijom rada i zaštitom na radu.
(3) Pored opštih uslova za zaključivanje ugovora propisanih zakonom i Opštim kolektivnim ugovorom, poslodavac može utvrditi i posebne uslove, i to:
a) vrstu i stepen stručne spreme,
b) posebna specijalistička znanja,
v) radno iskustvo, ako je neophodno za samostalno obavljanje poslova čije trajanje ne može iznositi kraće od šest mjeseci ni duže od pet godina,
g) posebnu zdravstvenu sposobnost za obavljanje poslova na radnim mjestima koja su u skladu sa zakonom, utvrđena kao radna mjesta sa posebnim uslovima rada.
(4) Ostali posebni uslovi iz stava 3. ovog člana utvrđuju se sistematizacijom radnih mjesta svakog preduzeća posebno.

2. Probni rad

Član 5.

(1) Ukoliko se ugovorom o radu predviđa probni rad, on ne može biti duži od tri mjeseca.
(2) Dužina probnog rada, zavisi od vrste i složenosti poslova na radnom mjestu i precizira se pojedinačnim kolektivnim ugovorom ili pravilnikom o radu.
(3) Prilikom zaključivanja ugovora o probnom radu radnik se upoznaje sa načinom praćenja i ocjenjivanja rezultata probnog rada.
(4) Radnik na probnom radu vodi dnevnik rada u koji za svaki dan unosi poslove i radne zadatke koje je obavljao i njihov obim.
(5) Neposredni rukovodilac svojim potpisom u dnevnik rada radnika potvrđuje da je radnik obavio poslove i zadatke i unosi svoje primjedbe i zapažanja.
(6) Od strane poslodavca u dogovoru sa organom sindikalne organizacije formira se komisija koja će izvršiti provjeru sposobnosti radnika.
(7) Lica koja vrše nadzor i ocjenjivanje moraju imati najmanje kvalifikaciju i stepen stručne spreme radnika čiji rad nadziru, kao i radno iskustvo na tim poslovima i kod tog poslodavca.
(8) Komisija iz prethodnog stava ovog člana, najkasnije pet dana prije isteka ugovora o probnom radu, uz prethodno pribavljeni izvještaj neposrednog rukovodioca, u pismenoj formi daje ocjenu o rezultatima probnog rada i o tome obavještava radnika i poslovodni organ poslodavca.
(9) Izvještaj komisije da je radnik zadovoljio na probnom radu odlaže se u dosije radnika i on nastavlja sa redovnim radom na radnom mjestu za koje je zaključio ugovor o probnom radu.
(10) Radniku koji prema izvještaju komisije ne zadovolji za vrijeme probnog rada prestaje radni odnos istekom roka u skladu sa Zakonom o radu.

3. Dopunsko osposobljavanje, stručno obrazovanje i usavršavanje

Član 6.

(1) U skladu sa potrebama radnog mjesta i promjenom u metodi i tehnologiji rada poslodavac je u obavezi da radnika o svom trošku uputi na stručno osposobljavanje i usavršavanje, u skladu sa zakonima i potrebama radnog mjesta radnika, a posebno kada dođe do usvajanja i primjene novih metoda u organizaciji i tehnologiji rada.
(2) Stručno osposobljavanje i usavršavanje može se obavljati neposredno kod poslodavca ili u drugom preduzeću, kao i u specijalizovanim ustanovama i školama što se reguliše pojedinačnim kolektivnim ugovorom ili pravilnikom o radu.
(3) Za vrijeme stručnog usavršavanja i osposobljavanja radnik ima pravo na punu platu koju bi primio da je bio na radu.
(4) Poslodavac koji nije radniku obezbijedio dopunsko osposobljavanje, stručno obrazovanje i usavršavanje u skladu sa zahtjevima procesa rada na radnom mjestu nema pravo na obeštećenje u slučaju materijalne štete koja nastane kao posljedica nestručnog rada, niti radnik može po tom osnovu trpjeti druge štetne posljedice.

4. Raspoređivanje radnika

Član 7.

(1) Radnik se raspoređuje na radno mjesto za koje zasniva radni odnos i koje je navedeno u ugovoru o radu.
(2) Poslodavac može radnika, za vrijeme trajanja ugovora o radu, uputiti na rad u drugo mjesto:
a) ako upućivanje ne utiče štetno na zdravlje radnika, o čemu odlučuje tročlana ljekarska komisija nadležne usanove,
b) ako putovanje u mjesto rada i povratka u mjesto prebivališta radnika, u normalnim uslovima i javnim prevoznim sredstvima, ne traje duže od tri časa, a za majke radnice, sa djetetom od tri do sedam godina, duže od dva časa dnevno.

Član 8.

(1) Poslodavac može radnika za vrijeme trajanja ugovora o radu privremeno uputiti na rad u druga mjesta u Bosni i Hercegovini gdje ima svoja radilišta, pogone ili druge organizacione dijelove pod uslovom da mu obezbijedi:
a) najmanje samački smještaj sa osnovnim higijenskim uslovima za boravak,
b) najmanje dva besplatna obroka u radne dane, kao i terenski dodatak,
v) novčanu naknadu troškova putovanja za posjetu porodici najmanje jedanput u mjesecu, a ako ima bračnog druga i djecu, najmanje dva puta u mjesecu.
(2) Radnica za vrijeme trudnoće ili radnica koja ima dijete do sedam godina starosti kao ni invalid ne može se uputiti na rad u drugo mjesto u smislu stava 1. ovog člana.

5. Rad radnika u posebnim slučajevima

Član 9.

(1) Radnik je dužan privremeno obavljati poslove koji ne odgovaraju ni vrsti ni stepenu njegovog stručnog obrazovanja, znanja i radnog iskustva u slučaju više sile (prirodnih ili drugih nesreća u kojima je ugrožen život i zdravlje ljudi ili imovina), spašavanja ljudskih života i zdravlja, iznenadnog kvara sirovina i materijala koji prouzrokuju potpun ili djelimičan zastoj radnog procesa kod poslodavca, ako je osposobljen za rukovanje sredstvima rada i sredstvima zaštite na radu na poslovima koje je dužan privremeno obavljati.
(2) Poslodavac može radnika privremeno rasporediti na druge poslove koji ns odgovaraju vrsti i stepenu njegovog stručnog obrazovanja u slučaju iznenadnog povećanja obima posla, zamjene odsutnog radnika ili obaveze izvršavanja ugovorenog posla.
(3) Privremeni raspored iz stava 2. ovog člana može trajati najduže tri mjeseca.
(4) Radnik za vrijeme obavljanja poslova iz st. 1. i 2. ovog člana ima pravo na platu svog radnog mjesta, odnosno platu koja je za njega povoljnija.

6. Rad kod kuće

Član 10."

(1) Ugovorom o radu između poslodavca i radnika mogu se urediti prava, obaveze i uslovi obavljanja rada kod kuće radnika.
(2) Ukoliko se prilikom tog rada koriste radnikova sredstva za rad (mašine, uređaji i sl.), ugovorom o radu se utvrđuje i pitanje troškova upotrebe tih sredstava, najmanje u visini amortizacije.
(3) Poslodavac je dužan preduzeti mjere zaštite na radu i obezbijediti sigurne i zdrave radne uslove, te povremeno nadzirati sprovođenje tih mjera.
(4) Pojedinačnim kolektivnim ugovorom će se