Na osnovu čl. 10. i 130. Zakona o radu ("Službeni glasnik Republike Srpske", broj 38/00, 40/00, 47/02, 38/03 i 66/03 ) i čl. 3. i 65. Opšteg kolektivnog ugovora ("Službeni glasnik Republike Srpske", broj 27/06), Sindikat finansijskih organizacija Republike Srpske, s jedne strane i Udruženje poslodavaca bankarsko-finansijskih i osiguravajućih organizacija Republike Srpske, s druge strane, zaključuju

GRANSKI KOLEKTIVNI UGOVOR

FINANSIJSKIH ORGANIZACIJA REPUBLIKE SRPSKE

(Objavljeno u "Sl. glasniku RS", br. 11 od 20. februara 2007)

I- OPŠTE ODREDBE

Član 1.

(1) Ovim kolektivnim ugovorom uređuju se prava, obaveze i odgovornosti radnika i poslodavaca koja proističu iz rada i po osnovu rada, međusobni odnosi radnika i poslodavaca, kao i druga pitanja koja nisu na potpun i cjelovit način uređena Zakonom o radu i Opštim kolektivnim ugovorom, postupak kolektivnog pregovaranja, sastav i način rada tijela ovlašćenih za mirno rješavanje kolektivnih sporova između radnika i poslodavaca, međusobni odnosi učesnika u zaključivanju Kolektivnog ugovora i druga pitanja od značaja za uređivanje odnosa između radnika i poslodavca u finansijskim organizacijama Republike Srpske.
(2) Odredbama ovog kolektivnog ugovora ne može se utvrditi manji obim prava od prava koja su određena Zakonom o radu i Opštim kolektivnim ugovorom.
(3) Odredbama ovog kolektivnog ugovora, pojedinačnim kolektivnim ugovorom, pravilnikom o radu i ugovorom o radu mogu se odrediti povoljnija prava od prava utvrđenih Zakonom o radu, ako Zakonom o radu nije izričito drugačije određeno.

Član 2.

Ovaj kolektivni ugovor odnosi se na sve zaposlene radnike (u daljem tekstu: radnike) i poslodavce u oblasti bankarsko-finansijskih organizacija, osiguravajućih društava, Lutrije Republike Srpske i drugih organizacija koje su članice Sindikata finansijskih
organizacija Republike Srpske, sa sjedištem na teritoriji Republike Srpske.

Član 3.

Pojedinačnim kolektivnim ugovorom, pravilnikom o radu i ugovorom o radu detaljnije se razrađuju određena pitanja, prava i obaveze iz rada i po osnovu rada, ali se ne mogu utvrditi u manjem obimu od onoga koji je utvrđen ovim kolektivnim ugovorom.

II- ZAKLjUČIVANjE I PRIMJENA UGOVORA O RADU

1. Uslovi za zaključivanje ugovora o radu

Član 4.

(1) Ugovor o radu se zaključuje između radnika i poslodavca na način i u postupku utvrđenim Zakonom o radu i Opštim kolektivnim ugovorom.
(2) Pored opštih uslova za zaključivanje ugovora propisanih zakonom i Opštim kolektivnim ugovorom, poslodavac je dužan utvrditi i posebne uslove, i to:
a) vrstu i stepen stručne spreme,
b) posebna specijalistička znanja,
v) radno iskustvo, ako je neophodno za samostalno obavljanje poslova čije trajanje ne može iznositi kraće od šest mjeseci ni duže od pet godina,
g) posebnu zdravstvenu sposobnost za obavljanje poslova na radnim mjestima koja su u skladu sa zakonom, utvrđena kao radna mjesta sa posebnim uslovima rada.
(3) Ostali posebni uslovi iz stava 2. ovog člana utvrđuju se sistematizacijom radnih mjesta svake organizacije posebno.

2. Probni rad

Član 5.

(1) Ukoliko se ugovorom o radu predviđa probni rad isti ne može biti duži od tri mjeseca.
(2) Dužina probnog rada zavisi od vrste i složenosti poslova na radnom mjestu i precizira se pojedinačnim kolektivnim ugovorom ili pravilnikom o radu.
(3) Radniku koji, prema izvještaju komisije, ne zadovolji za vrijeme probnog rada prestaje radni odnos istekom roka utvrđenog ugovorom.

3. Dopunsko osposobljavanje, stručno obrazovanje i usavršavanje

Član 6.

(1) U skladu sa potrebama radnog mjesta i promjenom u metodi i tehnologiji rada poslodavac je u obavezi da radnika o sopstvenom trošku uputi na stručno osposobljavanje i usavršavanje, u skladu sa zakonima i potrebama radnog mjesta radnika, a posebno kada dođe do usvajanja i primjene novih metoda u organizaciji i tehnologiji rada.
(2) Stručno osposobljavanje i usavršavanje može se obavljati neposredno kod poslodavca ili u drugom preduzeću, kao i u specijalizovanim ustanovama i školama što se reguliše u skladu sa pojedinačnim kolektivnim ugovorom ili pravilnikom o radu.
(3) Za vrijeme stručnog usavršavanja i osposobljavanja radnik ima pravo na punu platu koju bi primio da je bio na radu.
(4) Poslodavac koji nije radniku obezbijedio dopunsko osposobljavanje, stručno obrazovanje i usavršavanje u skladu sa zahtjevima procesa rada na radnom mjestu nema pravo na obeštećenje u slučaju materijalne štete koja nastane kao posljedica nestručnog rada, niti radnik može po tom osnovu trpjeti druge štetne posljedice.

4. Raspoređivanje radnika

Član 7.

(1) Radnik se raspoređuje na radno mjesto za koje zasniva radni odnos i koje je navedeno u ugovoru o radu.
(2) Poslodavac je dužan omogućiti radniku prije stupanja na rad da se upozna sa propisima o radnim odnosima, organizacijom rada i zaštitom na radu.
(3) Poslodavac može radnika za vrijeme trajanja ugovora o radu uputiti na rad u drugo mjesto:
a) ako upućivanje ne utiče štetno na zdravlje radnika,
b) ako putovanje u mjesto rada i povratka u mjesto prebivališta radnika, u normalnim uslovima i javnim prevoznim sredstvima, ne traje duže od tri časa, a za majke radnice, sa djetetom do sedam godina, duže od dva časa dnevno.

Član 8.

(1) Poslodavac može radnika za vrijeme trajanja ugovora o radu privremeno uputiti na rad u druga mjesta u Bosni i Hercegovini gdje ima svoje organizacione dijelove pod uslovom da mu obezbijedi:
a) najmanje samački smještaj sa osnovnim higijenskim uslovima za boravak,
b) najmanje dva besplatna obroka u radne dane, kao i terenski dodatak,
v) novčanu naknadu troškova putovanja za posjetu porodici najmanje jedan put u mjesecu, a ako ima bračnog druga i djecu, najmanje dva puta u mjesecu.
(2) Radnica za vrijeme trudnoće ili radnica koja ima dijete do sedam godina starosti, kao ni invalid, ne može se uputiti na rad u drugo mjesto u smislu stava 1. ovog člana.

5. Rad radnika u posebnim slučajevima

Član 9.

(1) Radnik je dužan privremeno obavljati poslove koji ne odgovaraju ni vrsti ni stepenu njegovog stručnog obrazovanja, znanja i radnog iskustva u slučaju: više sile (prirodnih ili drugih nesreća u kojima je ugrožen život i zdravlje ljudi ili imovina), spašavanja ljudskih života i zdravlja, iznenadnog kvara koji prouzrokuje potpun ili djelimičan zastoj radnog procesa kod poslodavca, ako je osposobljen za rukovanje sredstvima rada i sredstvima zaštite na radu na poslovima koje je dužan privremeno obavljati
(2) Poslodavac može radnika privremeno rasporediti na druge poslove koji ne odgovaraju vrsti i stepenu njegovog stručnog obrazovanja u slučaju iznenadnog povećanja obima posla, zamjene odsutnog radnika ili obaveze izvršavanja ugovorenog posla.
(3) Privremeni raspored iz stava 2. ovog člana može trajati najduže tri mjeseca.
(4) Radnik za vrijeme obavljanja poslova iz st. 1. i 2. ovog člana ima pravo na platu svog radnog mjesta, odnosno platu koja je za njega povoljnija.

6. Rad kod kuće

Član 10.

(1) Ugovorom o radu, zaključenim između poslodavca i radnika, mogu se urediti prava, obaveze i uslovi obavljanja rada kod kuće radnika.
(2) Ukoliko se prilikom tog rada koriste radnikova sredstva za rad (mašine, uređaji i sl.) ugovorom o radu se utvrđuje i pitanje troškova upotrebe tih sredstava, najmanje u visini amortizacije.
(3) Poslodavac je dužan preduzeti mjere zaštite na radu i obezbijediti sigurne i zdrave radne uslove, te povremeno